Ma jedynie 718 m n.p.m., więc jest niższa od Rysów o 1781 m. Ślęża, bo o niej mowa, to najwyższy szczyt Przedgórza Sudeckiego. Masyw Ślęży jest doskonale widoczny z Wrocławia, a także z autostrady A4 przebiegającej przez ten fragment Dolnego Śląska. Krąży opinia, że jest to jeden z wrocławskich „parków”, bo szczególnie w weekendy miejsce jest tłumnie odwiedzane przez mieszkańców tego miasta. Pora roku nie ma znaczenia, bo łatwość wejścia na szczyt, a także mnogość dróg sprawiają, że docierają tam tłumy.

Ślęża to góra owiana tajemnicami i legendami. Zagłębiając się w historię wczesnego średniowiecza, można przeczytać o plemieniu Ślężan, a także o tym, że góra była od wieków miejscem kultu. Świadczą o tym liczne kamienne figury, które są rozsiane dookoła góry. Obecnie na szczycie zaroiło się od różnorakich obiektów. Znajduje się tam wieża telewizyjna z budynkiem dla obsługi, Dom Turysty PTTK, kościół filialny Najświętszej Maryi Panny, a także betonowa wieża widokowa. Między budynkami znajduje się rozległa polana, która w ciepłe dni zapełniona jest przez odpoczywających i piknikujących turystów.

Opis szlaku

Na Ślężę można wejść z 4 stron świata. Najpopularniejszy szlak wiedzie z Sobótki. Z parkingu przy ul. Armii Krajowej należy zejść do skrzyżowania z ul. św. Anny. Można tam odnaleźć szlak czerwony, którym pokonuje się ok. 495 m podejścia. Wędrówka nie jest męcząca, a szlak przez większość odcinków biegnie szeroką leśną drogą. W wielu miejscach przecinają ją różne ścieżki, więc trzeba zachować czujność, żeby nie zboczyć. Na szlaku nie ma stromych czy trudnych odcinków. Jednostajnie pnie się w górę. Przecina bujne lasy porastające zbocza Ślęży. Po drodze mija się ogrodzone siatką stare kamienne rzeźby. Gdy po prawej stronie minie się rzeźbę niedźwiedzia, jest to znak, że do szczytu pozostało ok. 30 min. Wejście na górę spokojnym tempem zajmuje ok. 1 godz. i 45 min.

Wierzchołek pojawia się nagle, wyłaniając z gęstego lasu. Na szczycie warto zaplanować dłuższy przystanek. Są tam dwie wieże widokowe. Do bezpłatnej dochodzi się niebieskim szlakiem, obchodząc z tyłu budynek kościoła. Wejście na górę prowadzi po metalowych drabinkach. Wskazane jest zostawienie plecaka na dole, ponieważ w betonowej konstrukcji przy drabinach wycięto wąskie otwory i trudno przecisnąć się przez nie z plecakiem. Druga wieża widokowa dostępna jest w godzinach otwarcia kościoła, a wejście na nią jest płatne. Odpocząć można w Domu Turysty lub w wiacie turystycznej przy polanie.

Schodząc szlakiem czerwonym do Sobótki, niemalże na końcu wędrówki można alternatywnie skręcić na szlak czarny, który prowadzi do Domu Turysty pod Wieżycą. To świetne miejsce nieopodal parkingu, w którym można odpocząć po zakończonej wędrówce.

Trasa w obie strony bardzo spokojnym tempem zajmuje ok. 3 godz. i 30 min. Doliczając przystanki i odpoczynek, można założyć, że jest to wycieczka na ok. 5 godz.

Parking

Przy ul. Armii Krajowej znajduje się bardzo duży parking. Według informacji jest on płatny w sezonie letnim oraz w weekendy. Mimo że jest spory, w słoneczne dni dość szybko się zapełnia, więc w weekendy warto zaplanować wcześniejsze wyjście na szlak.

Informacje praktyczne

Na Ślężę można wybrać się o każdej porze roku. Pieczątka potwierdzająca wejście znajduje się w Domu Turysty PTTK na szczycie.

Wśród zdobywców KGP hasło „Kowadło” automatycznie przywołuje duet szczytów Gór Złotych i Gór Bialskich, czyli Kowadło i Rudawiec. Kto dotrze do Bielic, a ma w planach zdobycie 28 szczytów Korony Gór Polski, w oczywisty sposób zdecyduje się na zdobycie obu wierzchołków. Turystycznie Bielice to istny koniec świata i miejsce, do którego nie da się dotrzeć przypadkiem. Trzeba chcieć się tam zjawić i co weekend robią to rzesze turystów wyruszających, by zdobyć Kowadło i Rudawiec.
W jakiej kolejności to zrobić? Ja wybrałem najpierw Rudawiec, bo jest to dłuższa trasa. Po zdobyciu szczytu zszedłem prawie na parking, ale nie dochodząc do auta, poszedłem od razu na Kowadło. Wędrówkę rozpocząłem o 7.00, a zakończyłem o 13.00. Trasa na Kowadło w obie strony zajęła mi niecałe 2 godz. Każdy zdobywca musi sam podjąć decyzję, w jakiej kolejności zdobędzie te szczyty. Nie są to ani długie, ani trudne trasy, więc można też postawić na ślepy los i na skrzyżowaniu szlaków rzucić monetą. Czytałem, że niektórzy w ten sposób podejmują tę decyzję.

Opis szlaku

Podobnie jak w przypadku Rudawca wędrówka rozpoczyna się na parkingu przy leśniczówce w Bielicach. Na końcu zabudowań znajduje się skrzyżowanie. W lewo odbija szlak zielony, który przebiega wśród łąk nad Bielicami. Kiedy z oczu znikną zabudowania, po chwili szlak skręca ostro w prawo i stromą ścieżką prowadzi w górę. W miejscu, gdzie robi się płasko, łączy się ze szlakiem żółtym. Przez chwilę biegną one razem, a następnie szlak zielony odbija w lewo, a żółty wiedzie prosto. Oba łączą się na szczycie Kowadła. Sensowniejszym wariantem wydaje się wejście szlakiem żółtym, który prowadzi wśród niewielkich skałek, a zejście szlakiem zielonym, który jest nieco łagodniejszy. Nie ma to w zasadzie znaczenia, ale można uniknąć przejścia tą samą drogą. Od miejsca, w którym rozdzielają się szlaki, do szczytu pozostaje ok. 10 min.

Kowadło to całkowicie zalesiony szczyt. Obok drogowskazu z tabliczką szczytową znajdują się niewielkie skałki, na których można odpocząć. Brak widoków sprawia, że wizyta na szczycie nie jest długa. Zejście do Bielic odbywa się w ekspresowym tempie, zwłaszcza gdy dojdzie się do szerokiej leśnej drogi. Przez chwilę można podziwiać z niej dolinę, w której rozlały się Bielice i otaczające je stoki Gór Bialskich i Gór Złotych.

Parking

Sytuacja parkingowa w Bielicach od lat wzbudza kontrowersje i pytania, które pozostają bez odpowiedzi. Legenda głosi, że zakaz wjazdu stojący przy leśniczówce, tuż przed parkingiem, został ustawiony przez właściciela działki, przez którą przechodzi droga. W tej dziwnej konstrukcji mamy więc parking, do którego w teorii nie ma dojazdu. W praktyce wygląda to tak, że turyści od rana zajmują wszystkie możliwe miejsca w Bielicach. Zaczyna się od kilkunastu miejsc przy leśniczówce za zakazem wjazdu, a kiedy tam kończą się miejsca, zapełnia się położony poniżej plac przy przystanku autobusowym. Kiedy i na nim braknie miejsc, trzeba udać się aż w okolice kościoła. Nie są to duże odległości, więc każdy powinien znaleźć miejsce do zaparkowania. Bielice cieszą się dużą popularnością, zwłaszcza w weekendy, więc żeby zaparkować przy leśniczówce, trzeba pojawić się na miejscu z samego rana.

Informacje praktyczne

Na Kowadło można wybrać się przez cały rok. W tym obszarze występują problemy z zasięgiem telefonicznym, więc warto pobrać mapy offline i uprzedzić bliskich o planach wycieczki oraz chwilowym braku kontaktu. Pieczątka potwierdzająca zdobycie szczytu znajduje się w skrzynce przy drogowskazie z tabliczką „Kowadło”.

Rudawiec trafił na listę Korony Gór Polski, ponieważ prowadzi na niego szlak turystyczny. Po prawdzie jest to dopiero trzeci pod względem wysokości szczyt Gór Bialskich, ale różnice wysokości między najwyższą Postawną (1117 m n.p.m.), Bruskiem (1115,9 m n.p.m.) i Rudawcem (1106 m n.p.m.) są na naprawdę niewielkie. Szczyt położony jest w jednej z najbardziej dzikich części Sudetów. Pojęcie „święty spokój” idealnie pasuje do Bielic, w których rozpoczyna się wędrówkę. Kończy się tam droga, zasięg telefoniczny znika na długo przed parkingiem. Lasami w okolicach przed ponad 150 laty zachwycała się właścicielka tych ziem Marianna Orańska. Urzekła ją Puszcza Śnieżnej Białki, która do dzisiaj urzeka naturalnym charakterem. Wejście na Rudawiec jest w gruncie rzeczy mało efektowne, więc trzeba nastawić na podziwianie leśnego pejzażu. Ani na moment nie otwierają się szersze widoki, a sam szczyt to niewielka polana otoczona jagodami z tabliczką informującą o wysokości Rudawca.

Opis szlaku

Najpopularniejszy szlak na Rudawiec rozpoczyna się w Bielicach. Zdobywcy KGP wybierają to miejsce głównie dlatego, że za jednym razem można zdobyć dwa szczyty. Poza Rudawcem tuż obok znajduje się Kowadło, najwyższy szczyt Gór Złotych.

Na oba szczyty wędrówkę rozpoczyna się w tym samym miejscu. Na drzewie na końcu zabudowań wielkimi literami napisano „Rudawiec” i umieszczono strzałkę. Szczyt wydaje się zapomniany, bo po drodze można spotkać różne drogowskazy, ale nie te prowadzące na niego. Początkowo wędruje się szeroką doliną wzdłuż szumiącego potoku. Obok zbiornika przeciwpowodziowego znajduje się rozległa polana, która zimą służy jako parking dla narciarzy biegowych. W pozostałych miesiącach korzystają z niej miłośnicy biwakowania. Problem w tym, że nie można dojechać do tego miejsca autem, więc albo trzeba uzyskać zgodę z nadleśnictwa na wjazd, albo przynieść wszystkie rzeczy z parkingu oddalonego ok. 800 m. W przeszłości na tej polanie istniała kolonia wsi Bielice. Po 1945 r. całkowicie zniknęła z mapy i tylko pozostałości fundamentów zdradzają, że przez laty ktoś zamieszkiwał w tym miejscu.

Na końcu polany szlak zielony skręca w prawo i rozpoczyna się właściwe podejście. Nie jest ono długie, ale miejscami, zwłaszcza na początku, jest dość strome. Dopiero kiedy dociera się na skraj Rezerwatu Puszcza Śnieżnej Białki, ścieżka staje bardziej płaska. Wiedzie wśród pięknego lasu aż do granicy polsko-czeskiej, a następnie szerokim pasem granicznym prowadzi na szczyt. Spokojnym tempem z Bielic idzie się ok. 1 godz. i 20 min, a zejście zajmuje ok. 1 godz., więc cała wycieczka to niespełna 3 godz. To właśnie sprawia, że wielu turystów decyduje się tego samego dnia zdobyć pobliskie Kowadło. Niestety jedyna opcja pozwalająca na stworzenie pętli między Rudawcem i Kowadłem ma prawie 20 km, a jej przejście to ok. 6 godz. Chętni na taką eskapadę schodzą ze szczytu na czeską stronę i przez schronisko Paprsek i schron turystyczny Císařská bouda udają się na Przełęcz Trzech Granic, skąd szlakiem żółtym dochodzi się na Kowadło, a później szlakiem zielonym schodzi się do Bielic. Cała pętla ma 25 km, zajmuje ok. 8 godz., więc niewielu turystów decyduje się na jej przejście.

Parking

Sytuacja parkingowa w Bielicach od lat wzbudza kontrowersje i pytania, które pozostają bez odpowiedzi. Legenda głosi, że zakaz wjazdu stojący przy leśniczówce, tuż przed parkingiem, został ustawiony przez właściciela działki, przez którą przechodzi droga. W tej dziwnej konstrukcji mamy więc parking, do którego w teorii nie ma dojazdu. W praktyce wygląda to tak, że turyści od rana zajmują wszystkie możliwe miejsca w Bielicach. Zaczyna się od kilkunastu miejsc przy leśniczówce za zakazem wjazdu, a kiedy tam kończą się miejsca, zapełnia się położony poniżej plac przy przystanku autobusowym. Kiedy i na nim braknie miejsc, trzeba udać się aż w okolice kościoła. Nie są to duże odległości, więc każdy powinien znaleźć miejsce do zaparkowania. Bielice cieszą się dużą popularnością, zwłaszcza w weekendy, więc żeby zaparkować przy leśniczówce, trzeba pojawić się na miejscu z samego rana.

Informacje praktyczne

Na Kowadło można wybrać się przez cały rok. W tym obszarze występują problemy z zasięgiem telefonicznym, więc warto pobrać mapy offline i uprzedzić bliskich o planach wycieczki oraz chwilowym braku kontaktu. Pieczątka potwierdzająca zdobycie szczytu znajduje się w skrzynce przy drogowskazie z tabliczką „Rudawiec”.

Moda na podziwianie wschodów i zachodów słońca ze Śnieżnika rozpoczęła się w połowie XIX w. Turyści tłumnie odwiedzali ten zakątek Sudetów, a zachwyt nad nim wielokrotnie wyrażała Marianna Orańska, właścicielka okolicznych ziem, królewna niderlandzka. Miała ona wielki wpływ na rozwój tych terenów. Za jej sprawą wzniesiono m.in. pałac w Kamieniu Ząbkowickim i rozwinęła się turystyka w dzisiejszym Międzygórzu. Zachwyt królewny był i do dzisiaj jest uzasadniony. Masyw Śnieżnika i jego otoczenie to bodaj najbardziej malownicza część Sudetów. Sąsiaduje z Kotliną Kłodzką, Górami Bialskimi i Górami Złotymi.

Wznoszący się na 1425 m n.p.m. Śnieżnik to jedyny punkt ponad górną granicą lasu, z którego rozpościerają się górskie panoramy. W 2022 r. oddano do użytku wieżę widokową o wysokości 34 m, która wyglądem przypomina… blender. Śnieżnik to jedno z niewielu miejsc w Polsce, z którego prowadzone są obserwacje oddalonych o prawie 290 km Alp Austriackich. Inną ciekawostką jest to, że góra leży na europejskim dziale wodnym. Cieki z polskiej strony należą do zlewni Morza Bałtyckiego, a te spływające na stronę czeską – do Morza Czarnego.

Opis szlaku

O miano najpopularniejszej drogi na Śnieżnik walczą dwa szlaki. Jeden rozpoczyna się w Kletnie, a drugi w Międzygórzu. W wariancie pierwszym do pokonania jest 822 m podejść na długości 8,5 km, co zajmuje ponad 3 godz. Idąc z Międzygórza, czas jest podobny, długość to 6 km i 712 m podejść. Zdecydowałem się na wędrówkę z Kletna, ponieważ w tym wariancie można odwiedzić jedną z najpiękniejszych jaskiń w Polsce. Mowa tu o Jaskini Niedźwiedziej odkrytej w 1966 r. na zboczach Śnieżnika. Bilet, co prawda, trzeba zarezerwować wcześniej na stronie internetowej, ale wejście na Śnieżnik jest świetnym pretekstem do obejrzenia tych niezwykłych form krasowych.

Wędrówka rozpoczyna się na końcu drogi udostępnionej dla ruchu w Kletnie. Są tam dobrze oznakowane parkingi, za którymi ustawiono zakaz wjazdu. Asfalt ciągnie się jeszcze do pawilonu wejściowego do jaskini, a następnie nawierzchnia jest już szutrowa. Idąc dalej po górę, trzeba dokonać wyboru: albo podąża się za żółtymi znakami szlaku albo pozostaje się na szerokiej leśnej drodze. Pierwszy raz szlak i droga rozstają się tylko na chwilę, ale przy kolejnym rozejściu różnica staje się znaczna. Wysokość do pokonania jest ta sama i wynosi ok. 170 m. Zostając na szlaku żółtym, pokonuje się ją na długości 1 km, co oznacza stromą ścieżkę. Idąc drogą, przechodzi się 2,3 km, więc jest to dużo łagodniejsze podejście, lecz znacząco dłuższe.

Oba warianty łączą się na skrzyżowaniu ze szlakiem czerwonym. Z tego miejsca do schroniska PTTK Na Śnieżniku idzie się ok. 15 min. Droga początkowo pnie się w górę, a później staje się płaska i przez malowniczą polanę prowadzi na próg schroniska. Nie jest to jednak koniec wędrówki. Na Śnieżnik trzeba podejść jeszcze prawie 200 m w górę. Zajmuje to ok. 40 min. Najpierw szlak wiedzie pod górę przez las do granicy polsko-czeskiej, a następnie skręca w lewo i dość stromo prowadzi przez środek rozległej polany. Wysiłek nagradzają w tym miejscu piękne widoki. Im bliżej szczytu, tym jest ich więcej. Wierzchołek jest dość płaski, więc dopiero kiedy wejdzie się na wieżę, można w stu procentach nacieszyć oczy pięknymi panoramami, które rozpościerają się na cztery strony świata. Bajkowo prezentuje się rozległa Kotlina Kłodzka widoczna poniżej masywu.

Zejście ze Śnieżnika do Kletna zajmuje ok. 2 godz. Ja na podejściu wybrałem wariant dłuższy, a przy zejściu skorzystałem w całości ze szlaku żółtego, którym skróciłem sobie drogę o prawie 1,5 km.

Na całą wycieczkę trzeba założyć ok. 5 godz. Gdy doda się do tego zwiedzanie jaskini i odpoczynek w schronisku, czas wydłuża się do ok. 7 godz.

Parking

W Kletnie działa kilka płatnych parkingów. Oznakowane są głównie jako parkingi dla odwiedzających Jaskinię Niedźwiedzią. Ostatni parking znajduje się tuż przez zakazem wjazdu po prawej stronie. Samochody osobowe parkują na rozległym tarasie, płacąc za cały dzień 15 zł.

Informacje praktyczne

Na Śnieżnik można wybrać się o każdej porze roku. Szlak z Kletna nie ma trudniejszych odcinków. Pieczątkę potwierdzającą zdobycie szczytu można znaleźć w schronisku PTTK Na Śnieżniku.

Nasz najwyższy szczyt, perła w Koronie Gór Polski i zarazem marzenie każdego turysty. Rysy to iście mityczna góra, która owiana jest licznymi opowieściami zdobywców. Jako pierwsze udokumentowane wejście zalicza się zdobycie ich 30 lipca 1840 r. przez Eduarda Blásego i Jána Rumana Driečnego (starszego). Na zimowego zdobywcę Rysy czekały aż do 10 kwietnia 1884 r., kiedy to na szczycie stanęli Theodor Wundt i Jakob Horvay.

Szczyt dzieli się na trzy wierzchołki. Najwyższy z nich położony jest na Słowacji i liczy 2501 m n.p.m. Granica polsko-słowacka przebiega przez średni wierzchołek, który według pomiarów ma 2499 m n.p.m. Zdobycie Rysów to spore wyzwanie, przed którym staje każdy zdobywca Korony Gór Polski. W odróżnieniu od pozostałych 27 szczytów ten tatrzański wymaga nie tylko dobrej kondycji, ale również odpowiedniego zaplanowania wyprawy – od wyboru terminu, przez sprawdzenie pogody, aż do kluczowej decyzji – którym szlakiem udać się na szczyt.

Z Polski czy ze Słowacji?

Byłem na Rysach cztery razy w życiu. Pierwszy raz w 2003 r. wszedłem na szczyt od polskiej strony. W kolejnych latach za każdym razem uznawałem, że wariant słowacki jest lepszym rozwiązaniem. Co za tym przemawia? Głównym argumentem dla mnie jest to, że szlak od słowackiej strony nie biegnie tak eksponowaną (stromą) drogą. Od polskiej strony na zdobywców czekają liczne odcinki, które trzeba pokonać, trzymając się łańcuchów. Kiedy połączy się to z dużym ruchem na szlaku, łatwo wywnioskować, że robią się tam zatory.

Idąc szlakiem słowackim, tylko w jednym miejscu pojawiają się łańcuchy. W ostatnich latach dodano także metalowe drabinki i klamry ułatwiające pokonanie tej skalnej półki. Poza tym krótkim i wcale nie mocno stromym odcinkiem wariant słowacki nie przysparza większych problemów. Kiedy pokona się łańcuchy i dojdzie do najwyżej położonego schroniska w Tatrach, czyli słynnej Chaty pod Rysami na wysokości 2250 m n.p.m., do szczytu pozostaje ok. 45 min wędrówki. Szlak wiedzie ścieżką wśród skał. Tylko w dwóch miejscach robi się bardziej wymagająco – szlak przechodzi przez skalny stopień, z którego trzeba zejść, zabezpieczając się rękami.

Sprawa jednak nie jest tak kolorowa, że wybór wariantu słowackiego rozwiązuje całkowicie wszystkie problemy. Idąc od polskiej strony z Palenicy Białczańskiej, w 6 godz. i 30 min pokonuje się ok. 12,7 km, a suma podejść to 1669 m. Ruszając od strony słowackiej z parkingu przy drodze do Popradzkiego Stawu, pokonuje się 10 km, w tym 1311 m przewyższenia, co zajmuje ok. 5 godz. Wygląda dobrze? Z pozoru tak, ale tu jest pułapka. Od polskiej strony prawie 9 km całej trasy biegnie asfaltową drogą z Palenicy Białczańskiej do Morskiego Oka. Po stronie słowackiej są to 4 km. Pozostałe 6 km wymaga pokonania 1067 m przewyższenia.

Jak widać w liczbach, nie do końca prawdziwe jest stwierdzenie, że wejście do słowackiej strony to na sto procent lepszy wybór. Z pewnością lepiej na tym szlaku będą się czuli turyści, którzy nie mają doświadczenia w chodzeniu po szlakach zabezpieczonych łańcuchami. Wysoko położone schronisko na Słowacji to również świetne miejsce na regenerację i odpoczynek, a także schronienie w przypadku załamania pogody.

Wybierając się na Rysy od strony słowackiej, zalecane jest wykupienie dodatkowego ubezpieczenia turystycznego. W moim przypadku opłata wyniosła 34 zł za dzień przy zaznaczeniu wszelkich możliwych opcji dodatkowych. Istotne jest, żeby wykupione ubezpieczenie pokrywało koszty ewentualnego transportu na wypadek choćby niewielkiego urazu, który wymusi transport helikopterem. Po polskiej stronie akcje ratunkowe TOPR-u nie obciążają finansowo turysty. U naszych sąsiadów udzielenie pomocy jest usługą płatną.

Kiedy iść na Rysy?

Szlaki po słowackiej stronie Tatr w ich wysokich partiach ze względu na ochronę przyrody zamknięte są od początku listopada do połowy czerwca. Po polskiej stronie do później wiosny zalega śnieg, więc optymalnym okresem wydaje się przedział między połową lipca a połową września. Dzień wtedy jest stosunkowo długi, a śnieg nie powinien już stanowić przeszkody. Utrudnieniem może być letni sezon burzowy. Przed wyruszeniem na Rysy warto przez kilka dni monitorować pogodę. Jeśli jest stabilna, to istnieje duża szansa na dobre warunki. Ja wyszedłem w góry 1 września 2023 r. przy dość niejednoznacznych prognozach. Dochodząc do Chaty pod Rysami, podziwiałem wielkie płatki śniegu lecące z nieba. Tatry Wysokie są nieobliczane i trzeba je traktować z respektem, ponieważ mogą okazać się śmiertelnie niebezpieczne.

Opis szlaku

Opiszę wariant słowacki, ponieważ opierając się na wieloletnim górskim doświadczeniu, uważam, że jest on bezpieczniejszą opcją wejścia na Rysy. Oba warianty oczywiście niosą ze sobą wysokie ryzyko, bo szlaki biegną w najwyższych partiach Tatr. Moja subiektywna ocena skłania mnie do polecenia drogi słowackiej, choć zdaję sobie sprawę z jej minusów.

Wędrówka rozpoczyna się na parkingu przy drodze do Popradzkiego Stawu. Po przejściu przez tory kolejowe rozpoczyna się podejście asfaltową drogą, która po ok. 1 godz. doprowadza nad brzeg stawu. Schronisko położone jest nieco poniżej i ja zawsze zostawiam sobie wizytę w nim na powrót. Na skrzyżowaniu szlaków należy udać się dalej za kolorem niebieskim w dolinę biegnącą do Hińczowego Stawu. Po ok. 30 min z doliny odchodzi szlak czerwony biegnący na Rysy. To miejsce nie jest wybitnie oznakowane, więc trzeba zachować czujność, wypatrując tablicy po prawej stronie.

Po tym skręcie następuje, moim zdaniem, najgorszy odcinek całego szlaku. Zakosami wspina się on na wysokość Żabich Stawów Mięguszowieckich. Droga jest mocno zniszczona, więc zarówno podejście, jak i zejście nie należy do przyjemnych. Pokonanie tego odcinka zajmuje prawie 1 godz. Po wejściu do rozległego kotła górskiego szlak na moment się wypłaszcza. Po lewej stronie widoczne są niewielkie stawy, a po prawej rośnie w oczach skalna ściana. U jej stóp szlak ponownie zaczyna biec zakosami, a kiedy dociera do pionowej ściany, odbija w prawo. Przejście tego fragmentu ułatwiają łańcuchy. Rzekomo te z prawej strony służą do podchodzenia, a te z lewej do schodzenia. W praktyce wygląda to jednak tak, że turyści na hura ruszają w górę obiema drogami. Dopóki nie ma chętnych do zejścia, to nie ma problemu, ale robi się nieciekawie, kiedy trzeba się minąć. Nie jest to długi odcinek, więc bez pośpiechu i stresu można go pokonać w całości w ok. 10 min. Łańcuchy się kończą, a ścieżka zaczyna się piąć stromo w górę. Kiedy przed oczami pojawi się tablica i kolorowe chorągiewki, to jest to znak, że za 10 min będzie schronisko. Dla wielu podchodzących jest to moment na dłuższy przystanek. Ja postanowiłem siłą rozpędu iść dalej, a odpocząć w drodze powrotnej.

Ze schroniska ścieżka prowadzi na przełęcz Waga. Szlak odbija na niej w lewo i pnie się w górę wśród skał. Jeszcze 10 lat temu prowadziła w tym miejscu wąska ścieżka. Obecnie szlak jest rozlany na dużej szerokości, a wydeptują go rzesze turystów zdobywających Rysy. Można trzymać się dawnego biegu, ale i on miejscami ginie w mnogich rozgałęzieniach. Po przejściu przez skalną grań szlak chwilowo prowadzi w dół. W tym miejscu do pokonania jest niewielki skalny stopień, który wymaga asekuracji rękami. Łatwiej jest go pokonać, wracając, niż zejść z niego w drodze na szczyt.

Po przejściu tego odcinka szczyt jest doskonale widoczny. Tu również o pomstę do nieba woła skala zniszczeń na szlaku. Schodzący i podchodzący turyści wybierają sobie własne ścieżki, często niebezpieczne i karkołomne. W tym miejscu się przekonałem, że kolejnym razem obowiązkowo zabiorę w Tatry Wysokie kask. Co chwila ktoś z góry krzyczał, ostrzegając przed spadającymi kamieniami. Sytuacja na tym odcinku jest naprawdę niebezpieczna, bo przychodzi rozluźnienie uwagi związane z bliskością celu.

W najwyższym punkcie Polski nie ma nic poza słupkiem granicznym i skalnym gniazdem dookoła niego. Było ono szczelnie oblepione turystami, więc po ekspresowym pamiątkowym zdjęciu zszedłem nieco poniżej kopuły szczytowej po polskiej stronie. Znajdują się tam niewielkie półki skalne, na których można odpocząć, przy okazji podziwiając Morskie Oko w dole i piękną panoramę polskiej części Tatr.

Wejście na szczyt bardzo spokojnym tempem zajęło mi ok. 4 godz. i 30 min. Nie zatrzymywałem się nigdzie na dłużej, ale kilka razy zrobiłem sobie krótkie pauzy na złapanie oddechu. Czekałem też chwilę w kolejce przy łańcuchach. Na końcowym odcinku szedłem w rzece turystów, więc nie było mowy o przyspieszeniu. Na wejście założyć trzeba bezpiecznie ok. 5 godz. Jest to ważna informacja, ponieważ zdobycie Rysów to dopiero połowa sukcesu. Trzeba jeszcze bezpiecznie zejść na dół, a to prawie 10 km. Według mapy zajmuje to ok. 4 godz. Z mojego doświadczenia wynika, że ze względu na postępujące zmęczenie będzie to bliżej 5 godz. Mowa tu o samym marszu, bez uwzględniania przystanków. Kiedy doda się do tego 30 min na szczycie i 30 min w schronisku, wychodzi na to, że cała wycieczka to ok. 11 godz. Łatwo więc rozumieć pułapkę, w którą wpadają ci, którzy ruszają w góry po godzinie 10.00. Wtedy czeka ich przeprawa z przepuszczaniem fali schodzących ze szczytu, a także powrót wieczorową porą, a być może nawet nocną.

Przy tak długiej wędrówce trzeba zabezpieczyć się w odpowiednią ilość płynów i prowiantu. Zbawienne są na tej trasie aż dwa schroniska, ale nie zwalniają one z konieczności zabrania ze sobą wody i jedzenia. Do plecaka powinny trafić również ciepłe ubrania (bez względu na prognozy), a także latarka, bo nigdy nie wiadomo, co wydarzy się po drodze. Dobrze jest ściągnąć mapę offline, ponieważ przez sporą część wędrówki jesteśmy poza zasięgiem.

Parking

Samochód można zostawić na wyznaczonych do tego miejscach wzdłuż drogi asfaltowej prowadzącej w kierunku Popradzkiego Stawu. W okresie letnim już ok. godz. 6.00 może brakować na nim miejsc. Brzmi to jak ponury żart, ale w tygodniu na początku września, gdy dotarłem na miejsce o godz. 6.05, znalazłem miejsce dopiero w ¾ jego długości. Opłatę można uiścić u obsługi lub w automacie – 10 euro za cały dzień. Wyjeżdżając po godz. 17.00, widziałem, że samochody, ignorując zakaz parkowania, stały wzdłuż całej długości drogi, ale ci z jej końca musieli pokonać dodatkowo prawie 1,5 km asfaltowej drogi, co łącznie w obie strony daje dodatkowe 3 km.

Nazywa się ją Diablakiem albo Królową Niepogody. Babia Góra zapracowała sobie na to miano, ponieważ często na niej występuje nagła i niespodziewana zmiana pogody, a najwyższy wierzchołek masywu potrafią spowijać ciemne chmury, gdy dookoła panuje piękna aura. Potocznie terminem Babiej Góry przyjęło się określać najwyższy szczyt Beskidu Żywieckiego. Wysoka na 1725 m n.p.m. góra poza tym, że zalicza się do Korony Gór Polski, to jest również najwyższym szczytem Polski poza Tatrami, a w rankingu wybitności pokonała ją tylko Śnieżka.

Tak naprawdę masyw Babiej Góry rozciąga się od Przełęczy Jałowieckiej Północnej aż do przełęczy Krowiarki. Najwyższym punktem jest Diablak, a z obu stron otaczają go liczne pomniejsze wierzchołki. Od strony przełęczy Krowiarki są to m.in. Sokolica, Gówniak i Siodło Bończy. Z drugiej strony wyróżnia się m.in. Małą Babią Górę, Niższy Cyl i Kościółki. Wędrówka na szczyt to wspaniała górska przygoda połączona z podziwianiem niezwykłych widoków. Przy dobrej pogodzie Tatry widoczne są jak na dłoni, a dookoła rozpościerają się panoramy na łagodne stoki porośniętych lasami Beskidów.

Opis szlaku

Sieć szlaków oplatających masyw Babiej Góry pozwala stworzyć ciekawą i zarazem przyjemną pętlę. Swój początek ma on na przełęczy Krowiarki i rozpoczyna się przy punkcie kasowym Babiogórskiego Parku Narodowego. Według drogowskazów wejście na szczyt czerwonym szlakiem powinno zająć ok. 2 godz. i 30 min. W rzeczywistości bez większego wysiłku można pokonać go w ok. 2 godz. Pierwszy odcinek od przełęczy na Sokolicę jest największym wyzwaniem. Ścieżka stromo pnie się w górę i ani na chwilę nie daje wytchnienia. Miejscami szlak przechodzi po zabezpieczonych drewnem stopniach. Po ok. 45 min dochodzi się do górnej granicy lasu. Po prawej stronie znajduje się ogrodzony punkt widokowy na Sokolicy. To w czasie wędrówki pierwsza okazja, żeby spojrzeć na góry. Od tego miejsca szlak staje się przyjemniejszy. Nadal biegnie w górę, ale już nie tak stromo.

Wędrówkę co rusz urozmaicają zmieniające się widoki. Po drodze kilka razy można ulec złudzeniu, że to już szczyt, ale przed oczami pojawia się on dopiero na samym końcu, kiedy widoczna jest ściana kamieni, krzyż i tabliczka na skrzyżowaniu szlaków. Kamienna ściana idealnie chroni od wiatru (o ile nie wieje ze wschodu lub zachodu). Ze szczytu roztacza się wspaniała panorama na całą okolicę. Wybitność Babiej Góry wynosi 1075 m, więc dookoła nic nie zasłania widoku.

Zejście tą samą trasą zajmuje ok. 1 godz. i 15 min. Można alternatywnie wybrać inną trasę. Schodzi ona czerwonym szlakiem na drugą stronę masywu aż do przełęczy Brona, a następnie dociera do schroniska PTTK na Markowych Szczawinach. Od schroniska na przełęcz Krowiarki prowadzi szlak niebieski, który trawersuje zbocze i niemal zupełnie bez podejść prowadzi wygodną ścieżką na parking. Jest to dużo dłuższy wariant, bo zejście w ten sposób z Babiej Góry na przełęcz zajmuje ok. 3 godz. Spory odcinek szlaku, praktycznie do samego schroniska, wiedzie dość stromą kamienistą ścieżką. Zejście nią nie należy do zbyt przyjemnych, ale odpoczynek w schronisku i trawers niebieskim szlakiem potrafią szybko zatrzeć w pamięci te chwilowe niedogodności.

Pokonanie tej pętli w całości, z założeniem odpoczynku na szczycie i w schronisku, zajmuje ok. 6 godz. i 30 min.

Parking

O parkingu na przełęczy Krowiarki krążą legendy. Jest w nich sporo prawdy, bo kiedy dotarłem tam w środku tygodnia o godz. 7.30, był już w połowie zapełniony, a pogoda tego dnia była kiepska. W weekendy i słoneczne dni potrafi na nim nie być miejsca na długo przed wschodem słońca, bo parkują tam turyści wychodzący na wschód słońca, a także często nocujący w schronisku na Markowych Szczawinach. Prawdą jest więc to, że trzeba i warto pojawić się na nim z samego rana. Kiedy jest zapełniony, pozostaje alternatywny parking położony nieco poniżej, w kierunku Zubrzycy Górnej. Kiedy i na nim zabraknie miejsca, robi się naprawdę duży problem, bo droga obstawiona jest zakazami parkowania, które zwłaszcza w weekendy są ściśle egzekwowane przez policję wlepiającą mandaty. Opłata za parkowanie wynosi 25 zł za cały dzień.

Informacje praktyczne

Wejście na Babią Górę możliwe jest we wszystkich porach roku. W okresie zimowym wymaga dobrego przygotowania kondycyjnego i sprzętowego. O tych, którzy w zimie lekceważą zasady, w ostatnich latach obszernie rozpisują się kroniki GOPR-u. Na szczycie panują często ekstremalne warunki, które wywołuje połączenie mrozu i wiatru. Obniżona w ten sposób temperatura odczuwalna jest bardzo niebezpieczna w momencie, kiedy rozgrzany turysta dociera na szczyt i nagle musi poradzić sobie z tak raptowną zmianą. Najlepszy okres wejścia to późne lato i jesień. Letni sezon burz mija, a na szczycie nie ma jeszcze śniegu.

Pieczątkę potwierdzającą zdobycie szczytu można przybić w schronisku PTTK Markowe Szczawiny.

Jej charakterystyczny wygląd i fakt, że zdecydowanie wyróżnia się na tle okolicy, sprawiają, że od wieków budzi zainteresowanie – początkowo mieszkańców okolicznych wsi, a z czasem również turystów. Mogielica to najwyższy szczyt Beskidu Wyspowego. Wznosi się 1170 m n.p.m., co czyni go doskonałym punktem widokowym na Beskid Wyspowy, Beskid Sądecki, Pieniny, Gorce i Tatry. Obserwację ułatwia wieża widokowa, z której można spojrzeć na panoramy znad koron skarlałego lasu sosnowego porastającego szczyt. Występuje tam również imponujących rozmiarów buczyna.

To miejsce ewidentnie upodobała sobie natura. Przyrodnicy naliczyli 105 gatunków ptaków, które w okolicznych lasach zakładają gniazda. Nie brakuje tam także rzadkich ssaków. Obok jeleni, wydr i dzików żyją tam również rysie i wilki. W obrębie szczytu przebiega sporo szlaków pieszych i rowerowych. Trasy dla amatorów dwóch kółek obiegają szczyt dookoła i tylko jedna z nich przechodzi przez wierzchołek. Szlaki piesze: żółty, zielony i niebieski przecinają się na szczycie.

Opis szlaku

Najkrótszy i prawdopodobniej najłatwiejszy szlak na szczyt prowadzi z Przełęczy Rydza Śmigłego. Rozdziela ona Łopień od Mogielicy. Znajduje się na wysokości 700 m n.p.m., więc do pokonania jest 470 m przewyższenia. Szlak zielony, który przechodzi przez przełęcz, można odnaleźć w okolicach przystanku autobusowego w najwyższym punkcie przełęczy. Stojąc przy przystanku i mając go po lewej stronie, należy się udać polną drogą w prawo, w kierunku lasu. Po dość krótkim odcinku szlak ponownie dociera do asfaltowej drogi. Między zabudowaniami prowadzi do szutrowej drogi przecinającej szeroką polanę. Dawniej w tych okolicach wypasano wielkie stada owiec, a pozostałością po tamtych czasach są polany i łąki.

Szlak przez cały czas pnie się w górę. Nie ma na nim wypłaszczeń, więc trzeba nastawić się na wymagające wysiłku podejście. Spokojnym tempem zajmuje ok. 1 godz. i 40 min. Po drodze tylko w jednym miejscu, tuż przed szczytem, znajduje się polana, na której można odpocząć, podziwiając górskie panoramy. Ostatni odcinek szlaku jest wąski i wiedzie obok owianego legendami Zbójnickiego Stołu. Skała o charakterystycznym kształcie miała być miejscem liczenia łupów przez miejscowych rozbójników. Kiedy się ją minie, po chwili oczom ukazuje się metalowa konstrukcja wieży widokowej.

Będąc na szczycie, warto zejść nieco poniżej, na Polanę Stumorgową. Roztaczają się z niej iście bajkowe widoki na okolice, które można podziwiać, siedząc wśród szumiących traw.

Zejście szlakiem zielonym na Przełęcz Rydza Śmigłego zajmuje ok. 1 godz. i 15 min. Przejście całej trasy spokojnym tempem to ok. 3 godz. Warto doliczyć do tego czas na podziwianie widoków. Mnie szczyt uraczył mgłą i deszczem, więc po zrobieniu pamiątkowego zdjęcia i chwili na złapanie oddechu, rozpocząłem zejście. Po deszczu, szczególnie w bardziej stromych miejscach, trzeba uważać na śliskie kamienie i wystające z ziemi korzenie.

Parking

Na Przełęczy Rydza Śmigłego znajdują się parkingi płatne, a także jeden bezpłatny. Jadąc od strony Jurkowa, bezpłatne miejsca znajdują się za najwyższym punktem przełęczy po lewej stronie. Parkingi płatne ulokowane są na szczycie przełęczy. W czasie mojej wizyty czynny był tylko jeden, w którym opłaty dokonywało się w automacie (gotówka lub karta). Opłata za godzinę wynosiła 3 zł, więc za lekko ponad 3 godz. parkowania zapłaciłem 12 zł.

Informacje praktyczne

Na Mogielnicę można się wybrać o każdej porze roku. Szlak tylko w niektórych miejscach jest bardziej stromy, ale nie ma na nim trudnych ani bardziej wymagających odcinków. Pieczątka Klubu Zdobywców KGP została skradziona (na koniec września 2023 r. nie ma informacji o dostarczeniu nowej do skrzynki).

Na najwyższy szczyt Gorców, wysoki na 1310 m n.p.m., można się dostać z czterech stron świata. W gwoli ścisłości należy podkreślić, że przez wierzchołek przechodzi tylko jeden – czerwony. Duże skrzyżowanie dróg znajduje się ok. 10 min od szczytu, przy schronisku PTTK Na Turbaczu. Jest to ważna informacja dla zdobywców KGP, bo wielu turystów, docierając do schroniska, myśli, że znajduje się ono na wierzchołku. Przejście czerwonym szlakiem do kamiennego obelisku i tablicy informacyjnej jest bardzo przyjemne. Biegnie praktycznie po płaskim wierzchołku wśród karłowatych drzew. Przy dobrej pogodzie z tego miejsca można popatrzeć na Tatry.

Opis szlaku

Wariantów wejścia na Turbacz jest… do wyboru, do koloru. Najdłuższa z opcji rozpoczyna się w Krościenku nad Dunajcem. Najkrótsze prowadzą z obrzeży Nowego Targu. Tam, żeby nie było łatwo, również są dwie opcje: szlak żółty lub zielony. Ze względu na obecną sytuację parkingową w Kowańcu, a dokładniej na osiedlu Oleksówki w Nowym Targu, zdecydowaliśmy się na szlak zielony. Chcąc wędrować szlakiem żółtym lub zrobić pętlę żółto-zieloną, trzeba się nastawić na dość długi spacer asfaltową drogą. Unikamy tego jak ognia, więc wybraliśmy wariant biegnący tą samą drogą, ale za to cały czas po górskiej drodze.

Z parkingu na końcu osiedla trzeba zejść kawałek niżej i skręcić w wąską ścieżkę między domami. To jedyny newralgiczny punkt, gdzie można się zgubić. My dopiero po 200 m zorientowaliśmy się, że idziemy w przeciwnym kierunku. Szlak dosłownie wchodzi w podwórko między domami. Następnie mostkiem przechodzi przez potok i początkowo stromo pnie się do góry. Do miejsca, w którym łączy się ze szlakami niebieskim i czarnym, droga wiedzie na zmianę przez las i niewielkie polany. W niektórych miejscach działają sezonowe punkty gastronomiczne. Szlak jest szeroki i wygodny. Od miejsca połączenia szlaków do szczytu pozostaje ok. 1 godz. Droga miejscami robi się bardzo szeroka, a las ustępuje niemal całkowicie miejsca polanom. Przy dobrej widoczności można z tego szlaku podziwiać Podhale, Spisz, Pieniny i Tatry. Nas Gorce uraczyły gęstą mgłą, więc z pewnością będziemy chcieli tam wrócić dla tych widoków, które znamy tylko ze zdjęć innych turystów.

Szlak w pobliżu schroniska opuszcza szeroką drogę i prowadzi wąską ścieżką. Na skrzyżowaniu przed budynkiem oznakowany jest kierunek, w którym trzeba się udać, żeby wejść na wierzchołek. Jest to niedługi i bardzo przyjemny spacer.

Wędrówka w obie strony spokojnym tempem, wliczając odpoczynek w schronisku, zajmuje ok. 4 godz.

Parking

Temat parkowania na osiedlu Oleksówki skomplikował się w momencie rozpoczęcia remontu największego parkingu przy dolnej stacji wyciągu krzesełkowego. Ulice gęsto obstawiono zakazami parkowania. Pozostają więc prywatne parkingi, których nie ma zbyt dużo. Przy zielonym szlaku, niemal na końcu zabudowań, znajduje się parking, ale… przy wjeździe witają tabliczki z zakazem parkowania. Obsługa pojawia się w weekendy i w sezonie letnim. Jak można wyczytać w opiniach, raz pobiera się opłatę, a raz nie ma jej komu uiścić. Te tabliczki z zakazem parkowania to rzekomo pokłosie sporu sąsiadów. W każdym razie mieliśmy przyjemność spotkać starszego pana zarządzającego parkingiem i potwierdził nam, że można śmiało w tym miejscu parkować. Przy wyborze szlaku zielonego jest to idealne miejsce, bo unika się spaceru asfaltem. Sytuacja pewnie za jakiś czas wróci do normy, kiedy zakończy się remont pozostałych parkingów. Turbacz przyciąga rzesze turystów, więc w weekend najlepiej pojawić się na parkingu z samego rana, bo im później, tym trudniej będzie o miejsce.

Informacje praktyczne

Na wejściu szlakiem zielonym z Kowańca (osiedle Oleksówki) nie ma niebezpiecznych fragmentów. Droga jest szeroka i dobrze oznakowana. Trasa jest dość wymagająca fizycznie. W całości do pokonania jest ok. 12,5 km. Na Turbacz śmiało można się wybrać o każdej porze roku.

Śnieżka, najwyższy szczyt Karkonoszy i zarazem całych Sudetów, liczy 1603 m n.p.m. Jej wybitność to 1203 m. To właśnie ta wartość sprawia, że od wieków ta śnieżna królewna budziła wśród ludzi strach i respekt. Góruje nad granią Karkonoszy, a także wspina się wysoko ponad Kotlinę Jeleniogórską.

Na niewielkim szczycie jest dość tłoczno od budynków. Najbardziej charakterystyczny jest futurystyczny budynek stacji meteorologicznej przypominający UFO. Tuż obok stoi okrągła kaplica, która jest najwyżej położonym w Polsce obiektem sakralnym. Jej budowa rozpoczęła się w 1665 r., a ukończono ją po wielu przeszkodach i perypetiach dopiero w 1681 r. Stoi tam jeszcze budynek czeskiej poczty, a nieco poniżej szczytu – od strony czeskiej – znajduje się górna stacja kolejki liniowej. Na Śnieżce żadna budowla nie ma łatwo ze względu na warunki atmosferyczne.

Sława Śnieżki trwa od wielu lat. Jest to bardzo popularne miejsce zarówno wśród turystów polskich, jak i czeskich. Ze szczytu w 1900 r. wysyłano nawet 1500 kart pocztowych dziennie, a pierwsza odnaleziona karta pocztowa z motywem Śnieżki została wysłana już w 1872 r.

Opis szlaku

Na górę prowadzi wiele szlaków, więc bez problemu można stworzyć odpowiedni wariant dla siebie. Nasza opcja to kompromis między podejściem stosunkowo krótkim, lecz stromym, i drogą widokową. Prezentujemy trasę, która zaczyna się i kończy na parkingu przy dolnej stacji wyciągu krzesełkowego na Kopę.

Wędrówka rozpoczyna się czarnym szlakiem, który przechodzi drogą obok punktu kasowego Karkonoskiego Parku Narodowego. Po lewej stronie zostawia się stację kolejki, a następnie rozpoczyna się podejście szeroką leśną drogą. Przez większość czasu idzie się bardzo przyjemnie i dopiero przed dojściem do Białego Jaru zaczyna być stromo. W tym miejscu ważna uwaga: nasz wariant nie zakłada zimowego wejścia, ponieważ czarny szlak często jest zamykany ze względu na zagrożenie lawinowe. W 1968 r. w Białym Jarze lawina porwała 19 turystów i odebrała im życie.

Na skraju Białego Jaru szlak skręca ostro w lewo i pnie się aż do górnej stacji kolejki na Kopę. Od tego miejsca do Domu Śląskiego pod Śnieżką wędrówka zamienia się w spacer. Droga lekko pnie się do góry. Przed oczami pierwszy raz pojawia się Królowa Niepogody, czyli Śnieżka. Nosi to miano nie bez powodu. Nawet przy bezchmurnym niebie dookoła jej szczyt potrafią spowijać chmury.

Mijając po lewej stronie Dom Śląski, otworem stoją dwie drogi. Pierwszy wariant prowadzi stromą ścieżką do góry, a drugi wiedzie Drogą Jubileuszową.

W tym miejscu kolejna dygresja. Wejście i zejście niebieskim szlakiem, czyli po szerokiej drodze oplatającej szczyt, możliwe jest tylko od wiosny do jesieni. Zimą ten szlak jest zamknięty. Natomiast szlak czerwony i czarny, które prowadzą stromymi zakosami na szczyt, od wiosny do jesieni służą wyłącznie do podchodzenia. Jest to wyraźnie zaznaczone i służy bezpieczeństwu turystów, którzy niestety często ignorują te zalecenia. Prowadzi to do niebezpiecznych mijanek na podejściu. Wybierając się na szczyt, trzeba zwracać uwagę na tablice informacyjne, bo one przedstawiają bieżącą organizację ruchu.

Wejście z parkingu w Karpaczu na szczyt Śnieżki tym szlakiem zajmuje spokojnym tempem ok. 3 godz. Podążając tą samą trasą w dół, trzeba założyć ok. 2 godz. i 15 min, co łącznie daje ok. 5 godz. marszu bez wliczania odpoczynków w schroniskach.

Naszym sprawdzonym patentem na urozmaicenie tej trasy zarówno o piękne widoki, jak i pyszne jedzenie, jest wybranie nieco dłuższej drogi. Po zejściu ze Śnieżki do Domu Śląskiego należy niebieskim szlakiem udać się do czeskiego schroniska Lucni Bouda. Decydując się na taki wariant, trzeba pamiętać o zabraniu ze sobą dowodu osobistego lub paszportu. Ten niebieski szlak to istna galeria górskiej sztuki. Biegnie on w dużej mierze po płaskim niczym stół torfowisku, z którego można podziwiać górującą nad okolicą Śnieżkę. W Lucni Boudzie można skosztować czeskiej kuchni oraz wyśmienitego piwa (nie dotyczy kierowców).

Z Lucni Boudy szlakiem żółtym dochodzi się do granicy czesko-polskiej, a kawałek za nią pojawia się szeroka droga ze szlakiem czerwonym. Trzeba skręcić w nią w prawo, wracając w stronę Śnieżki, by po chwili zacząć schodzić niebieskim szlakiem w stronę schroniska PTTK Strzecha Akademicka. Poniżej niego, nad brzegiem Małego Stawu, znajduje się kultowe schronisko PTTK Samotnia. Nasza trasa biegnie jednak inaczej. Ze Strzechy Akademickiej żółtym szlakiem prowadzi prosto do Karpacza. Zejście jest naprawdę bardzo przyjemne, a wędrówkę kończy się praktycznie w miejscu startu, nieopodal Wodospadu Dzikiego.

Cała trasa liczy ok. 16 km, a na jej pokonanie trzeba założyć ok. 8 godz., wliczając w to dwa dłuższe przystanki – jeden na Śnieżce, a drugi w Lucni Boudzie lub którymś z polskich schronisk po drodze.

Parking

W okolicy dolnej stacji wyciągu na Kopę znajduje się kilka parkingów prywatnych, a także spory parking miejski wzdłuż ul. Olimpijskiej, za który opłatę uiszcza się w parkomacie. Ceny są zrównane, więc na wybór miejsca wpływa jedynie odległość od wejścia na szlak.

Informacje praktyczne

Śnieżka to niebezpieczna góra, która bardzo często pokazuje z całą mocą, jak nieobliczalna może być natura. Wedle pomiarów stacji meteorologicznej na szczycie prędkość wiatru potrafi przekraczać 200 km/h. Śnieg na zboczach utrzymuje się bardzo długo. Wejście czarnym szlakiem jest strome. Gdy pada deszcz lub zalega śnieg, potrafi być tam naprawdę ślisko. Przy zalegającej pokrywie śnieżnej warto zabrać ze sobą nakładki antypoślizgowe na buty.

Duża liczba budynków na szczycie może tworzyć mylne złudzenie. Nie działa tam żaden polski punkt obsługujący turystów. Toaleta płatna dostępna jest jedynie w czeskim budynku kolejki górskiej nieco poniżej szczytu. W budynku czeskiej poczty można kupić zimne i gorące napoje, ale w związku z tym, że jest to jedyny punkt na szczycie, obsługujący turystów, zazwyczaj panuje tam spory tłok.

Wybierając się na Śnieżkę, trzeba pamiętać o odpowiednim obuwiu górskim, a także o ciepłych ubraniach. Nawet w środku lata na szczycie mogą panować iście zimowe temperatury. To poczucie zimna potęgują szalejące wiatry.

Pieczątkę potwierdzającą wejście na szczyt można znaleźć w budynku czeskiej poczty.

Wznoszący się ponad 500 m nad dolinę Wołosatki grzbiet Tarnicy robi ogromne wrażenie. Najwyższy szczyt Bieszczadów liczy 1346 m n.p.m. Swojego piękna nie oddaje bez wysiłku. Którykolwiek szlak prowadzący na Tarnicę wymaga sporego wysiłku na podejściu. Nagroda jest jednak sowita, ponieważ ze szczytu widać niemal całe Bieszczady. Jedynie Bukowe Berdo lekko skrywa się za Krzemieniem. Gdzie tylko okiem sięgnąć, tam wyrastają góry. Na szczycie stoi metalowy krzyż upamiętniający wizytę w tym miejscu Karola Wojtyły, przyszłego papieża Jana Pawła II.

Duża popularność Tarnicy wymusiła ogrodzenie wierzchołka barierkami. W szczycie sezonu jest tam naprawdę tłoczno. Jest to teren parku narodowego, więc wychodzenie poza wytyczone szlaki jest zabronione. Barierki służą przede wszystkim ochronie bieszczadzkiej przyrody, ale niestety mimo licznych tabliczek i informacji grupki turystów wykorzystują porastające szczyt połoniny jako miejsce do leżakowania. Ze względu na spore zainteresowanie Tarnicą najlepiej wybrać się na nią wcześnie rano lub późnym popołudniem.

Opis szlaku

Najpopularniejszy szlak na Jagodną rozpoczyna się przy schronisku PTTK Jagodna. Jego położenie przy Autostradzie Sudeckiej umożliwia dojazd do celu autem. Następnie szlakiem niebieskim trzeba skierować się na szeroką szutrową drogę, która z nielicznymi zakrętami prowadzi prosto do celu. Podejście, choć cały czas idzie się do góry, czuje się tylko w kilku momentach. Spokojnym tempem na szczyt wędruje się ok. 1 godziny. Powrót zajmuje podobną ilość czasu, więc dodając podziwianie widoków, można śmiało założyć, że w 3 godziny bez problemu zamknie się całą wycieczkę. Po powrocie na parking można osłodzić sobie to nudne przejście pysznymi racuchami, które są serwowane w schronisku.

Parking

Tuż obok schroniska znajduje się przestronny parking. W jego okolicach jest sporo miejsc do zostawienia samochodu. W weekendy bywa bardzo tłoczno, bo Góry Bystrzyckie to raj m.in. dla rowerzystów, którzy mają tam świetnie przygotowaną infrastrukturę.

Informacje praktyczne

Tarnicę najlepiej zdobyć latem lub jesienią. Wiosną na szlaku przez długi czas zalega śnieg, a kiedy ustępuje, jego miejsce zajmuje błoto. Zima to czas nieobliczalnej pogody, więc można trafić na nieprzetarty szlak i niebezpieczne warunki.

Pieczątkę potwierdzającą zdobycie szczytu można przybić w godzinach pracy punktu kasowego w Wołosatem.