Podróżując, można przecierać nowe szlaki lub korzystać z tych już wytyczonych. Czy przejazd drogą krajową nr 20 ze Stargardu do Gdyni ma coś wspólnego ze slow drivingiem? Chciałem się o tym przekonać, więc wyruszyłem w podróż z założeniem, że będę odbijał na boki i oglądał najciekawsze miejsca w pobliżu. Droga nr 20 mierzy około 318 km. Łączy Pomorze Zachodnie z Pomorzem Gdańskim. Z lekkim niepokojem, ale i z ekscytacją zatrzymałem się w sercu Stargardu, punkcie startowym mojej wyprawy. Slow Road na głównej drodze? Posłuchajcie…

Słońce tyle co wstało nad horyzontem. Miasto leniwie budziło się do życia, a ja zaparkowałem nieopodal Rynku Staromiejskiego i wybrałem się niespiesznie na spacer. Wiedziałem, że ze względu na wczesną porę wszystkie stargardzkie atrakcje będą jeszcze zamknięte, ale zamierzałem skupić się na tym, co ciekawego można obejrzeć z zewnątrz. Zobaczyłem sporo gotyckich budowli: Dom Protzena, kolegiatę Najświętszej Maryi Panny Królowej Świata, a także Arsenał i Basztę Jeńców. Wszystkie te zabytki położone są blisko siebie, więc obszedłem niewielki fragment miasta, a już wrażeń miałem całkiem sporo. Po niespełna godzinie poczułem, że czas ruszać dalej. Pokonałem około 10 km i całkowicie zmieniłem klimat otoczenia. Zatrzymałem się przy malowniczym jeziorze Bliźniaki. Są to dwa niewielkie akweny rozdzielone wąską groblą. Brzegiem biegnie droga obsadzona potężnymi topolami. Chwila spaceru i dalej w drogę. Jechałem przez Chociwel do Węgorzyna. Miałem wrażenie, jakbym był na jakieś malowniczej bocznej drodze, bo poza kilkoma tirami nic na tej trasie nie wskazywało, że to „krajówka”. Wyprzedzając fakty, mogę stwierdzić, że dopiero od Kościerzyny do Gdyni ruch był zdecydowanie większy. Mój zachwyt trwał więc przez jakieś trzy czwarte tego odcinka podróży. W Węgorzynie zrobiłem pierwszy większy skok w bok i zjechałem do Świdwina.
Jest to miasto położone w samym sercu województwa zachodniopomorskiego. W centrum, nad rzeką Regą, stoi średniowieczny zamek, który w ciekawy sposób łączy gotyk z barokiem. W 1319 r. okoliczne ziemie zakupili: margrabia Wedegon von Wedel i rycerz Mikołaj Olafson. Niestety niedługo nacieszyli się terenami Nowej Marchii, bo w 1384 r. Wedel z powodu kłopotów finansowych zmuszony był sprzedać majątek krzyżakom. Zakon ekspresowo rozpoczął rozbudowę zamku, wyburzając północne skrzydło, aby na jego fundamentach wznieść większy budynek. Umocniono także mury, a na bazie istniejącej wieży powstała cylindryczna baszta o wysokości 25 m. Dzięki tym zabiegom zamek nabrał zdecydowanych cech obronnych. W 1445 r. kupił go Fryderyk II, elektor brandenburski. Wiek XVI przyniósł kolejną znaczącą przebudowę, w czasie której dodano przedbramie. Wtedy też zamek znalazł się w rękach zakonu joannitów i pozostał ich własnością aż do sekularyzacji dóbr kościelnych na początku XIX w. Prusy zobowiązane były zapłacić Napoleonowi ogromną kontrybucję i chwytały się wszystkich sposobów na pozyskanie funduszy. Tak zamek po odebraniu go joannitom stał się siedzibą urzędów i sądu. Po II wojnie światowej przeznaczono go na Technikum Rolnicze, ale w 1952 r. stanął w płomieniach i popadł w ruinę. Odbudowę ukończono w 1968 r. i od tej pory służy jako siedziba instytucji kulturalnych. W latach 90. XX w. stał się siedzibą Świdwińskiego Ośrodka Kultury. Zwiedzanie zamku z przewodnikiem odbywa się pod nazwą: Historyczny Rekonesans Zamkowy i trwa ok. 45 minut. Turyści mogą zobaczyć basztę oraz najstarsze skrzydło północne, w którym mieszczą się: Salon Wystaw, Sala Rycerska, Sala Widowiskowa i komnaty muzealne. Po obejrzeniu zamku przeszedłem przez rynek i ruszyłem z powrotem na mój szlak. Osiągnąłem go ponownie w Drawsku Pomorskim. Obejrzałem zabytkowy Magazyn Solny, w którym mieści się informacja turystyczna, chwilę pospacerowałem deptakiem i uciekłem z miasta, które specjalnie mnie nie zachwyciło. Podobnie zresztą jak Złocieniec czy Czaplinek. Może to tylko moje wrażenie, a może chęć spędzania czasu na łonie natury, której po drodze nie brakuje… Trudno stwierdzić.

Za to przed Czaplinkiem moją uwagę przykuł pałac w Siemczynie. Wieś otoczona jest bujnymi lasami, od zachodu graniczy z jeziorem Wilczkowo, a od wschodu z odnogą jeziora Drawsko. W centralnym punkcie wsi, w oddaleniu od głównej drogi, stoi największy zachowany na Pomorzu Zachodnim barkowy pałac z XVIII w. Wybudowano go w latach 1722-1726 na zlecenie Henninga Berndta von der Goltza. Zbudowany jest w kształcie podkowy, w środkowej części ma taras. Główny gmach przykrywa mansardowy dach. W 1793 r. majątek trafił w ręce rodu von Arnim. Nastąpiła wtedy rozbudowa pałacu o południowe skrzydło, w którym umieszczono sypialnie i pokoje gościnne. Na początku XIX w. powiększono folwark otaczający pałac, ale niestety już w 1807 r. majątek został zdewastowany przez oddziały generała Vincentiego. Borykająca się z kłopotami rodzina von Arnim władała Siemczynem do końca XIX w. W 1905 r. pałac trafił w ręce francuskiego bankiera Adolfa Marwitza, który już po roku sprzedał go Erykowi von Brocke. Niewiele później, bo w 1907 r., należał już do rodu von Bredow i to im pałac zawdzięcza gruntowny remont i dobudowanie północnego skrzydła, do którego trafiła kuchnia przeniesiona z piwnic. W 1945 r. zarządzono ewakuację wsi, a jej nazwę zmieniono z Heinrichsdorf na Henrykowo i dopiero w 1947 r. przemianowano ją na Siemczyno. Majątek został upaństwowiony, PGR przejęło gospodarstwo, a pałac pełnił różne funkcje, stopniowo popadając w ruinę. W 1999 r. wraz z najbliższymi zabudowaniami trafił ręce prywatne. Obecnie funkcjonują w nim dwa muzea: „Pałac Siemczyno w epoce baroku” oraz „Uniwersalium Rzemiosł Różnych”. W zabudowaniach folwarcznych otwarty został hotel. Krótki spacer dookoła pałacu okazał się bardzo miłym przerywnikiem na mojej trasie.

W okamgnieniu znalazłem się w Czaplinku, skąd kolejny raz zjechałam z trasy, tym razem około 6 km na północ. Tak znalazłem się w Starym Drawsku, które niegdyś nosiło spolszczoną, poniemiecką nazwę Drahim (od Alt Draheim). Na wąskim przesmyku między jeziorami Drawsko i Żerdno znajdują się ruiny średniowiecznego zamku joannitów. Stanął on w miejscu dawnego słowiańskiego grodziska, na podniesionym o 6 m kopcu o wymiarach 50×50 m. Zakon rycerski wybudował zamek w latach 1360-1366 w celu obrony komandorii znajdującej się w Czaplinku. Znajdował się on również na szlaku solnym biegnącym z północy na południe Europy. Twierdza drahimska była bardzo dobrze ufortyfikowana i trudno było ją zdobyć. Otaczał ją potężny mur z bramą w części północnej. Wnętrze wypełniał dziedziniec otoczony budynkami mieszkalnymi. Do jego budowy użyto głazów granitowych i cegieł. Z joannitami rozprawił się skutecznie król Władysław Jagiełło, który po kilkudniowym oblężeniu zdobył zamek i uczynił siedzibą polskiego starostwa grodowego. Po potopie szwedzkim trafił on w ręce Brandenburczyków, którzy władali nim aż do 1772 r., czyli do I rozbioru Polski. Pożar w połowie XVIII w. rozpoczął powolny proces niszczenia i degradacji zamku. W 1927 r. podjęto pierwsze próby zabezpieczenia ruin, ale dopiero lata 60. XX w. przyniosły solidną konserwację i zabezpieczenie go w stanie trwałej ruiny. W latach 90. XX w. trafił w ręce prywatne. Obecnie mieści się w nim muzeum i w sezonie letnim jest udostępniony do zwiedzania. Byłem w tym miejscu na początku września i niestety odbiłem się od zamkniętych drzwi. Zyskałem jednak powód, żeby jeszcze kiedyś zajrzeć do Drahimia. Swoją drogą tuż obok zamku znajduje się Gospoda Podzamcze, w której można zjeść pyszny obiad. Delektowałem się jedzeniem, patrząc na spokojne wody jeziora Drawsko. Coś pięknego!

W połowie drogi między Czaplinkiem a Łubowem skręciłem w lewo i pojechałem nad Komorze. Jest to jezioro rynnowe o długości 7,5 km i maksymalnej szerokości 1 km. Na jego tafli dostrzec można cztery malownicze wysepki. To świetne miejsce na krótki spacer po bujnych lasach porastających jego północny brzeg. Mając w pamięci długość zaplanowanej trasy, stwierdziłem, że w takim tempie podróż może mi zająć dobre dwa tygodnie, dlatego postanowiłem, że następnym przystankiem będzie dopiero Szczecinek. Dobra muzyka, piękne widoki za oknem i stosunkowo niewielki ruch jak na piątkowe popołudnie sprawiły, że godzina jazdy minęła błyskawicznie. Zaparkowałem na tyłach ratusza (przy ul. Ogrodowej jest przestronny parking) i udałem się na spacer po mieście. Nie obrażając mieszkańców Szczecinka, zauważyłem, że nie jest to zbyt turystyczne miasto, choć jego potencjał jest bardzo duży. Piękny rynek z ratuszem, przestronne deptaki dookoła, park z ogrodem różanym, zamek (siedziba Lasów Państwowych) i bulwary nad jeziorem Trzesiecko zrobiły na mnie bardzo dobre wrażenie.

Z wielką przyjemnością pokonałem 90 km dzielące Szczecinek od Bytowa. Droga nr 20 cały czas mnie zachwycała i wcale nie musiałem z niej zjeżdżać, bo cieszyłem oczy pięknymi widokami. Do Bytowa dojechałem o zachodzie słońca. Zaplanowałem nocleg w zamku krzyżackim, bo to przecież świetna przygoda sama w sobie! Zamek został wybudowany po koniec XIV w. i stanowił ważny przyczółek na zachodnim krańcu państwa zakonu krzyżackiego. Budowę ukończono na początku XV w. Ma on kształt prostokąta, w trzech narożach znalazły się okrągłe baszty, a od północy postawiono kwadratową wieżę. W jego skład wchodził Dom Zakonny z refektarzem, kaplicą i mieszkanie prokuratora krzyżackiego (administratora prokuratorii, czyli okręgu), a także budynek z kuchnią i magazynem. Wjazd na zamek prowadził przez bramę od północnego wschodu, którą zabezpieczono fosą z mostem zwodzonym. W twierdzy zastosowano rozwiązania, które dostosowane były do rozwijającej się w tamtym okresie broni palnej. W polskich rękach znalazł się dwa razy. Król Władysław Jagiełło zdobył go w 1410 r., ale po I pokoju toruńskim zwrócono go krzyżakom, a następnie król Kazimierz Jagiellończyk w 1466 r. ponownie przejął warownię. Przekazał ją jako lenno we władanie książętom pomorskim. Z początkiem XVI w. zamek otoczono bastejami, z których możliwy był ostrzał artyleryjski. Za sprawą rodu Gryfitów, którzy przejęli władzę nad twierdzą w połowie XVI w., powiększono ją o renesansowy Dom Książęcy. W związku z włączeniem okolicznych ziem do Królestwa Polskiego w XVII w. zamek stał się siedzibą starosty królewskiego. W czasie wojny polsko-szwedzkiej w połowie XVII w. fortyfikacja poniosła znaczne straty. Sukcesywnie traciła funkcje obronne, przekształcając się w siedzibę urzędów i sądu. Jeszcze przed II wojną światową podjęto próby renowacji i kontynuowano je aż do lat 90. XX w. Obecnie w zamku mieści się Muzeum Zachodniokaszubskie, biblioteka oraz hotel z restauracją.

Po nocy w murach przesiąkniętych historią wstałem o wschodzie słońca i poszedłem na krótki spacer po mieście. Nic jednak nie zatrzymało mojej uwagi na dłużej, może poza gotycką wieżą, która jest pozostałością po kościele św. Katarzyny. Mając jednak na wyciągnięcie ręki Kaszubski Park Krajobrazowy, postanowiłem pooddychać pełną piersią wśród jezior i lasów. Z głównej trasy tuż przed Kościerzyną zjechałem w prawo i udałem się do Kaszubskiego Parku Etnograficznego im. Teodory i Izydora Gulgowskich we Wdzydzach Kiszewskich. Jest to przepięknie położony skansen nad brzegiem jeziora Gołuń, w samym sercu Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego. To pierwszy tego typu obiekt muzealny w naszym kraju. Jego początki sięgają 1906 r., kiedy to państwo Gulgowscy urządzili ekspozycję w XVIII-wiecznej chałupie. Prezentowali w niej lokalne rzemiosło i przedmioty życia codziennego. Zwiedzanie najlepiej rozpocząć od wystawy „Muzeum do zabawy?”, która wypełnia wnętrze starego domu z Osieka. Dzięki niej można lepiej zrozumieć, czym jest muzeum etnograficzne, czyli skansen. Park zajmuje obszar ok. 22 ha i prezentuje ponad 50 obiektów z regionu Kaszub i Kociewia. Stare chałupy i gospodarstwa idealnie wkomponowały się w okolicę.

Kościerzynę ominąłem celowo, bo miałem już przyjemność być w niej na slowroadowej trasie. Kolejny raz opuściłem główną drogę i pojechałem do Będomina, gdzie w zabytkowym dworku znajduje się Muzeum Hymnu Narodowego. Na początku XVIII w. na polecenie rodziny Gleissen-Doręgowskich wybudowano w tym miejscu dworek. Kiedy majątek trafił w ręce rodziny Wybickich, został przebudowany na dwór w polskim stylu. Do dzisiaj zachowała się jedynie parterowa część tego budynku. W 1906 r. dworek stanął w płomieniach i wschodnia część została zniszczona. Przebudowa w 1912 r. zmieniła jego wygląd przez dodanie piętra i przykrycia całości czterospadowym dachem. Tych zmian dokonano za czasów panowania rodu Dahlweidów. W latach 70. XX w. przeprowadzono remont, który przywrócił wygląd dworku z II połowy XVIII w., a do wnętrz powrócił wystrój zgodny z duchem dawnych siedzib szlacheckich. Otwarto w nim muzeum poświęcone Józefowi Wybickiemu, który przyszedł na świat w Będominie 29 września 1747 r. W muzeum prezentowane są wystawy „Józef Wybicki i jego czasy” oraz „Losy Mazurka Dąbrowskiego”. W zbiorach znajduje się najstarsze nagranie płytowe hymnu z początku XX w., a także ogromna kolekcja patriotycznych kart pocztowych z motywem Orła Białego.

Z Będomina przedostałem się do drogi nr 20, którą opuściłem za Szymbarkiem, skręcając w kierunku Chmielna i Kościerzyny. Przemknąłem jedną z najbardziej malowniczych dróg na Kaszubach, biegnącą wzdłuż jezior: Ostrzyckiego, Brodno Wielkie, Brodno Małe i Kłodno. Kartuzy minąłem bez przystanku, podobnie jak Kościerzynę, i pojechałem nad rzekę Radunię w okolicach Elektrowni Wodnej Rutki. Od wielu lat chciałem zobaczyć malowniczo położony most kolejowy, który stoi nad wodami zatrzymanej rzeki. Chcąc do niego dotrzeć, trzeba zaparkować nieopodal i przejść niebieskim szlakiem, który omija teren elektrowni, co początkowo zdaje się prowadzić w przeciwnym kierunku. Ostatecznie jednak wiedzie do wąskiej ścieżki biegnącej brzegiem szeroko rozlanej Raduni. Most prezentuje się bardzo ciekawie. Jest nadal używany i jeżdżą po nim pociągi, więc bezpiecznie jest podziwiać go z perspektywy szlaku.

W Żukowie powróciłem na drogę nr 20 i już bez poezji, w dość sporym ruchu, dojechałem na obrzeża Gdyni, gdzie owa piękna „krajówka” ma swój koniec (lub początek). Będąc tak blisko Zatoki Puckiej, nie odmówiłem sobie przyjemności spaceru nad morzem w Orłowie i zobaczenia klifu. Po dniu pełnym wrażeń szum zatoki i spokoje fale, które podziwiałem z molo, okazały się uroczą kropką nad i mojej podróży przez Pomorze. Polecam ten kierunek wszystkim, którzy lubią dużo zwiedzać, spacerować i odkrywać mało znane atrakcje. Tych nie brakuje, a przecież tylko kilka razy zjechałem z głównej trasy. Kolejne miejsca czekają na swoich odkrywców, więc w drogę!

Wszystko ma swój początek, ale mam wrażenie, że Puszcza Notecka wymyka się wszelkim ramom i granicom. W wielu źródłach szukałem jej ściśle wytyczonych granic. Okazało się to stratą czasu. Ten, jeden z największych kompleksów leśnych w Polsce niejednokrotnie udowodnił mi, że jest wyjątkowy. Nie tylko pod względem w trudności określenia obszaru, ale również niecodziennym poczuciem bycia pośrodku niczego. Na dodatek bez zasięgu sieci komórkowej. Nim podniosą się uczone głosy z narysowaną granicą Puszczy spieszę z wyjaśnieniem, że szukałem jej granic tylko po to, żeby wiedzieć jak daleko mogę zapuścić się w leśną gęstwinę nim zmienię region i województwo. Skupiłem się głównie na części puszczy położonej nad Wartą i Notecią.

Przygodę i zarazem trasę rozpocząłem od wizyty w Sierakowie. Wypunktowałem sobie trzy interesujące mnie miejsca. Zwiedzanie rozpocząłem parkując przy Zamku Opalińskich. W obudowanym skrzydle zamku funkcjonuje muzeum poświęcone historii regionu. Historia tego malowniczo położonego nad brzegiem Warty zamku sięga przełomu XIV i XV wieku. Po dość burzliwych dziejach został rozebrany w 1829 roku. W latach 90-tych XX wieku odnaleziono w pobliskim kościele sarkofagi rodziny Opalińskich i to wydarzenie stało się motorem zmian. Wyremontowano nikłe pozostałości zamku i w 1995 roku uruchomiono w nim muzeum. Po przyjrzeniu się bliżej historii Sierakowa i okolic poszedłem do pobliskiej stadniny koni. Nie byle jakiej, bo Stado Ogierów Sieraków uważa się za najstarsze w Polsce. Umowną datą jest rok 1829 kiedy to nad Wartę trafiły pierwsze ogiery. Budynki z zewnątrz są imponującej wielkości, a spacerując po rozległym placu co rusz słychać końskie pochrapywania. To miejsce z pewnością zachwyci wszystkich miłośników koni i turystyki konnej. Ja lubię konie oglądać z daleka dlatego dość szybko udałem się do ostatniego miejsca z listy, czyli do synagogi z końca XIX wieku. Chcąc do niej dotrzeć przeszedłem spacerkiem przez dość rozległy rynek. Dzięki temu mogłem zobaczyć Sieraków od środka i będąc szczerym uważam, że mając w perspektywie tak wielkie cuda przyrody, nie warto poświęcać zbyt wiele czasu na zwiedzanie miasta. Prawdziwe atrakcje czają się tuż za rogiem, a raczej tuż za rzeką.

Mógłbym Wartę pokonać mostem, ale jak mogłem odmówić sobie przyjemności przepłynięcia jej promem! Drogą nr 182 udałem się do wsi Zatom Stary i w kilka minut po niedługim rejsie koła Mazdy CX-5 dotknęły asfaltu w Zatomiu Nowym. Z drogi nr 198 skręciłem w leśny dukt prowadzący do parkingu przy pozostałościach dawnej kopalni węgla brunatnego. Prowadzą do niej drogowskazy „Kopalnia Wanda”. Po krótkim spacerze leśnym szlakiem dociera się do ceglanych pozostałości budynków. Tuż obok rozpościera się widok na piękne rynnowe Jezioro Kłosowskie. Wróciłem do auta i choć stan drogi nie zachęcał to udałem się nią dalej na północ i jadąc przez leśne osady Kukułka i Borowy Młyn dojechałem do obrzeży Sierakowa. Znalazłem tam drogę nr 133 i nią udałem się do Piłki. Nim pokonałem wielokilometrowy odcinek przez las zatrzymałem się na chwilę nad malowniczym Jeziorem Kubek w Jeziornie. Jest to jezioro wciśnięte pomiędzy bujne sosnowe lasy, a przy okazji charakteryzuje się tym, że jest bardzo płytkie (max 3,5 m głębokości). Leśnym skrótem, bez obaw dzięki napędowi 4×4 i wyższemu zawieszeniu Mazdy CX-5 wróciłem na drogę nr 133. Nie była ona jednak dużo lepsza niż mój skrót. Ta droga niemal w całości na odcinku 15 km jest drogą leśną. Kilka lat temu pokonałem ją zupełnie nieświadomie Mazdą CX-3 i dopiero na końcu zobaczyłem znak, że droga przeznaczona jest wyłącznie dla samochodów terenowych. W czasie kiedy teraz nią jechałem (maj 2021) jej stan był naprawdę dobry i tylko w kilku miejscach trafiłem na „pralkę”, która wytrzęsła dość mocno auto. Nie było już jednak piaszczystych pułapek i grząskich miejsc, jak parę lat temu. Czy zatem ta trasa przeznaczona jest dla SUVów i aut z napędem 4×4? Najłatwiej byłoby powiedzieć, że tak, ALE w zależności od pory roku, stanu dróg i umiejętności kierowcy śmiem twierdzić, że można śmiało pokonać ją każdym samochodem. Jeśli natomiast mamy na uwadze komfort i pewność dotarcia do celu, to muszę przyznać, że Mazda CX-5 dawała mi genialne poczucie bezpieczeństwa. Zdradzę już teraz, że na całej trasie nigdzie nie „utknąłem”, a kilka razy sam prosiłem się o kłopoty.

Co można zobaczyć w Piłce? Ja udałem się na spacer po Parku Grzybowym. Jak na tak duży kompleks leśny przystało edukacja grzybiarzy jest jak najbardziej wskazana. Spacerując po lesie na skraju wsi zobaczyć można modele grzybów potężnych rozmiarów. Warto docenić fakt, że wykonano je bardzo szczegółowo i realistycznie. Opuściłem Piłkę jadąc w kierunku Marylina, Miałów i docelowo znanej miejscowości wypoczynkowej w puszczy, czyli Białej. Na drodze przed wsią Mężyk postanowiłem na chwilę skręcić w lewo, a zachęcił mnie do tego widok prostej jak struna drogi, która biegła środkiem brzozowego lasu. Myślę, że to dobry moment, żeby co nieco napisać o samym lesie. Z góry przepraszam rozczarowanych, którym słowo puszcza kojarzy się z iście tolkienowskim klimatem. W Puszczy Noteckiej z moich obserwacji króluje sosna, pojawia się sporo brzóz, a niekiedy trafiają się fragmenty porośnięte buczyną. Dodatkowym elementem w pejzażu są liczne wydmy i łachy piachu, które w wielu miejscach pojawiają się znikąd pośrodku lasu. Niedaleko Sierakowa znajduje się nawet Użytek Ekologiczny „Wrzosowe Wydmy”. Tam spotkać można jedne z najwyższych wydm w regionie. Ten las niewiele różni się od tysięcy innych w Polsce. W latach 20-tych XX wieku puszczę nawiedziła inwazja motyla strzygoni choinówki. Udało ocalić się tylko niewielki fragment naturalnej puszczy, którego fragmenty podziwiać można w rezerwacie Cegliniec (mijałem go jadąc do Borowego Młyna). W moich oczach jest to jednak miejsce niezwykłe. Pokonałem dziesiątki kilometrów wypatrując końca lasu i dopiero gdy dotarłem nad Noteć, to na chwilę miałem szansę nacieszyć się otwartą przestrzenią.

Wróćmy jednak na trasę. Jechałem przecież przez najbardziej turystyczną część serca Puszczy Noteckiej. Wśród mieszkańców Wielkopolski to właśnie wsie Biała, Mężyk czy Miały funkcjonują, jako ośrodki wypoczynkowe w lesie. Rzeczywiście łączą one w sobie najpiękniejsze elementy regionu – wodę i las. Długie rynnowe jeziora ciągną się na przestrzeni wielu kilometrów tworząc swoistą sieć. To co mnie ucieszyło to fakt, że turystyczność tych miejsc jest bardzo umowna. Owszem widać tam sporo domków letniskowych, ale daleko im do klasycznego „kurortu”. To po prostu malownicze osady leśne, gdzie skupia się życie. Zapewne w sezonie letnim, bo ja przejeżdżając tamtędy w maju miałem problem, żeby zobaczyć jakiegokolwiek człowieka, o turystach nie wspominając. Ostatnim punktem na linii jezior i wsi był rezerwat przyrody Wilcze Błoto nieopodal Hamrzyska. To pięknie położone jezioro z niewielkim pomostem, z którego podziwiać można dziką przyrodę.

Rosko to wieś, z której dojechałem do drogi nr 181. To właśnie nią kierowałem się aż do Drezdenka. Jednak przy każdej możliwej okazji zjeżdżałem w kierunku rzeki. Jechałem cały czas wzdłuż Noteci i podziwiałem piękną, szeroką dolinę którą wyrzeźbiła w tym miejscu. Wydaje mi się, że najciekawszym miejscem, do którego trafiłem był przystanek wodny nieopodal Wrzeszczyna. Skręcając we wsi koło kościoła w ulicę Łąkową dojechać można nad sam brzeg rzeki. Zbudowano tam niewielką wiatę, postawiono kosze na śmieci. To miejsce wykorzystują zapewne kajakarze. Jest to genialna miejscówka, żeby dosłownie dotknąć Noteci. W innych miejscach jest ona skryta wśród zarośli lub dojścia do niej bronią mokradła. W takich miasteczkach jak Wieleń czy Drezdenko traci ona swój urok. Pewnym rozwiązaniem dla tych, którzy chcą zobaczyć ją z perspektywy samochodu jest poszukiwanie mostów. To zawsze dobre i dogodne punkty widokowe, ale niestety nie zawsze można w pobliżu zaparkować. Jadąc cały czas drogą nr 181 dotarłem do Drezdenka, z którego wyjechałem drogą nr 164 w kierunku Zagórza. Przed wsią skręciłem w leśną drogę do parkingu przy rezerwacie przyrody Jezioro Łubówko. Cóż za piękne miejsce! Jezioro o turkusowym kolorze wody w samym sercu leśnej głuszy. To była wymarzona przerwa na spacer i odpoczynek w otoczeniu natury. W samym Zagórzu znajduje się wieża widokowa, która może służyć za przykład, jak takich wież nie lokować. Co prawda widać z niej Jezioro Łubowo, ale widok przesłaniają druty, domy i zarośla. Nie pozostało mi więc nic innego jak udać się do ostatniego punktu na trasie czyli do Pałacu w Mierzęcinie. Byłem w błędzie myśląc, że dotrę tam szybko. Zatrzymała, a raczej spowolniła mnie przepiękna leśna droga. W dużej mierze była brukowana, wiła się wśród wzgórz i wąwozów. Coś niesamowitego! Dawno nie przeżywałem tak wielu zachwytów na bądź co bądź wojewódzkiej drodze. Do pałacu dotarłem wieczorową porą po dniu pełnym wrażeń. Pałacowy park okazał się idealnym miejscem do podsumowania podróży. Puszcza Notecka, którą miałem okazję podziwiać przez cały dzień pokonując prawie 140 km bocznymi drogami zachwyciła mnie swoim ogromem. W wielu momentach byłem zupełnie odcięty od świata, bo znajdowałem się poza zasięgiem sieci komórkowej. To pozwoliło mi odpocząć i oderwać się od ciągłego spoglądania na ekran telefonu. Odwiedziłem raptem kilka konkretnych miejsc, a miałem wrażenie jakbym cały dzień zwiedzał. Spora część tej trasy to nic innego, jak podziwianie lasu z okien samochodu. W wielu miejscach zorganizowano parkingi, więc można spontanicznie zatrzymać się i dosłownie ruszyć w las. Można również lasu posłuchać i ja właśnie to robiłem bardzo często. Zatrzymywałem się w środku lasu, gasiłem silnik i wsłuchiwałem się w śpiew ptaków i szum drzew. Fascynujące jest to, że drogi prowadzą tam w ten sposób, że w promieniu wielu kilometrów nie ma nic co zakłócałoby melodię natury.

Punktem kulminacyjnym trasy stał się Pałac w Mierzęcinie. Jego historia sięga średniowiecza i płynie przez meandry historii, łącząc się ze znamienitymi rodami von Sydow, a następnie von Waldow. Powstał w tym miejscu pokaźnych rozmiarów folwark, a powiększany na przestrzeni lat majątek zapewniał mu nieustanny rozwój. Brutalnie przerwał go rok 1945, bo chociaż pałac i folwark ominęła wojenna zawierucha, to nie zdołały uchronić się przed upaństwowieniem i trwającym wiele lat sukcesywnym procesem niszczenia. Przerwano go w 1998 roku gdy posiadłość zyskała nowych właścicieli. Kilkuletni remont zakrojony na szeroką skalę sprawił, że do Mierzęcina powrócił dostojny duch minionych czasów. Rozległy kompleks budynków dzieli się na kilka sekcji. Wyróżnia się wśród nich pałac, który jest idealnym przykładem rezydencji romantycznej. Pozostałe budynki to dawna część folwarczna, a obecnie funkcjonuje tam Restauracja Destylarnia, strefa SPA, wellness i fitness oraz centrum konferencyjne. Część hotelowa mieści się w pałacu, Willi Rządcówce, Oficynie, Grape Spa i Folwarku. Drugim obliczem tego miejsca jest przypałacowa winnica, która posiada własną przetwórnię i piwnicę win. Jest to serce majątku rozlokowanego na prawie 9 hektarach. Dziewiętnaście szczepów winorośli i ponad 35 tysięcy krzewów winorośli dostarczają najwyższej jakości owoce. Trafiają one nie tylko do butelek, ale wykorzystywane są również w pałacowym SPA do zabiegów odmładzających i relaksacyjnych. W Grape SPA znajduje się łaźnia winna oraz gabinety z unikatowymi rytuałami winnymi, masażami i kąpielami.

Wyjazdy nad Morze Bałtyckie zazwyczaj kojarzą się z błogim lenistwem. Postanowiłem przełamać ten stereotyp i połączyć ze sobą odpoczynek, zwiedzanie, dobre jedzenie i radość z jazdy. Zadanie nie było takie proste, jak mogłoby się wydawać. Wraz z pierwszym szkolnym dzwonkiem mniejsze miejscowości pustoszeją. Po deptakach wiatr przesuwa śmieci między zamkniętymi budkami z goframi i kebabami. Można oczywiście wybrać Kołobrzeg, Łebę czy Władysławowo, gdzie ze względu na zagranicznych turystów sezon trwa niemal cały rok, ale ja chciałem pokazać wybrzeże jako miejsce, które można odkrywać krok po kroku. Logicznym posunięciem było udanie się do Świnoujścia i spojrzenie na wschód, czyli w kierunku Półwyspu Helskiego. Czy było warto? Jak najbardziej!

Zaczęło się przy ścianie zachodniej, przy której odkryłem sporo nowych miejsc. Na Wyspie Wolin od razu udałem się do Centrum Słowian i Wikingów. Pogoda była ponura i spacerując pomiędzy drewnianymi domostwami, miałem wrażenie, jakby ich mieszkańcy mieli za chwilę do nich wrócić. Ekspozycja jest bardzo ciekawa, a samo zwiedzanie wciąga. Skansen znajduje się nad Dziwną i kontrastuje z murowaną zabudową przeciwnego brzegu, wypełnionego przez wędkarzy. Widok ten rozpościera się z dawnej umocnionej, portowej części nabrzeża. Do obejrzenia jest również ok. 25 chat i piękna brama obronna wraz z tradycyjnymi wałami. Sugeruję skorzystanie z oprowadzania przez przewodnika. Na pewno odpowie on na wiele pytań, które mogą pojawić się w trakcie poznawania średniowiecznego świata.

Nim dotarłem do Świnoujścia, postanowiłem zajrzeć jeszcze do uroczego zakątka Wolińskiego Parku Narodowego, jakim jest Turkusowe Jezioro. Przeszedłem szlakiem przez bukowy las aż na wzgórze Zielonka z panoramą na całą okolicę. Spacer zajmuje ok. godziny. Z Wapnicy ruszyłem prosto do Świnoujścia. Przeprawiłem się promem w Karsiborze i sprawiło mi to wielką frajdę. Szczerze to polecam, ale nie w długie weekendy, wakacje itp. Wtedy potrafią tworzyć się tam kolejki, co odbiera całą przyjemność. Kiedy już znalazłem się ponownie na stałym lądzie, przejechałem na chwilę do niemieckiej miejscowości Ahlbeck. Od lat chciałem zobaczyć historyczny zegar, przepiękne molo i porównać niemiecki kurort do tego, co znam z Polski. Miasteczko jest bardzo klimatyczne. Od Świnoujścia dzieli je kilka kilometrów i jedynie ograniczenia prędkości sprawiają, że wycieczka do niego trwa dobre 30 minut. Jeśli będziecie blisko, to warto się tam wybrać.

Po wypadzie do Niemiec pojechałem do znaku nawigacyjnego Stawa Młyny. Znajduje się on na końcu falochronu wschodniego przy samym ujściu Świny do Bałtyku. Wpatrzony w morze powtórzyłem w głowie swój plan. Trzymać się brzegu morza, jeść dorsza, zobaczyć jak najwięcej bałtyckich plaż. No to do dzieła!

Pierwszym przystankiem w drodze na wschód były Międzyzdroje. Udałem się (już nieco głodny) do kultowej Smażalni Strzecha położonej na samym końcu promenady. To miejsce łatwo rozpoznać, bo na brzegu obok zazwyczaj zobaczyć można kutry rybackie. Po obiedzie przyjemnie będzie przespacerować się po plaży!

Skosztowałem ryby i udałem się na wzgórze Gosań. Celowo pominąłem zagrodę pokazową żubrów, którą zwiedzałem już wiele razy. Wolałem przechadzkę po lesie i widok na morskie fale z wysokiego klifu. Na wzgórzu Gosań jest zawsze pięknie. Na morze spogląda się spomiędzy potężnych pni buków. Następnie drogą nr 102 przez Wisełkę udałem się do Dziwnowa. Podróżowanie po sezonie po tych miejscowościach ma taką zaletę, że zaparkować można tuż przy samej plaży. Dzięki temu można sobie pozwolić na wiele krótkich postojów. Potem na chwilę odjechałem od morza, by udać się do Kamienia Pomorskiego. Wybrałem się tam głównie ze względu na Muzeum Kamieni, które mieści się w wybudowanej w 1308 r. Baszcie Wolińskiej. Pragnąłem zobaczyć również zjawiskowy wirydarz przy katedrze pw. św. Jana Chrzciciela i znajdujące się w niej ograny z 1669 r. Brzmią tak doskonale, że w mieście od lat organizowany jest Międzynarodowy Festiwal Muzyki Organowej i Kameralnej. Zatrzymałem się na chwilę przy rynku z ratuszem, a potem zszedłem w kierunku zalewu, niewielkiej mariny i molo. Słońce było już jednak coraz niżej, więc udałem się do Trzęsacza. To miejsce odwiedziłem głównie z uwagi na pozostałości kościoła, który niegdyś stał daleko od morza, a dzisiaj gdyby nie falochrony i umocnienia, nie byłoby po nim śladu. Plaża jednak jest tam mało interesująca, więc od razu pojechałem kilka kilometrów dalej do Rewala. Tam pospacerowałem wśród wyciągniętych na plażę kutrów i musiałem ruszyć w dalszą drogę, chciałem zdążyć na zachód słońca do Kołobrzegu. Pominąłem wyjątkową latarnię morską w Niechorzu, ale za to w Trzebiatowie skręciłem na drogę nr 109 i przez Mrzeżyno, Dźwirzyno i Grzybowo dojechałem do celu.

Kołobrzeg jest specyficzny. Z jednej strony w głębi lądu znajdziemy tam osiedla, które niczym nie różnią się od tych z Katowic, Lublina czy Wrocławia. Z drugiej strony w pobliżu morza oblicze miejscowości zupełnie się zmienia. Uwielbiam trasę spacerową z Mariny Solnej przez Bindaż do ul. Towarowej prowadzącej do XVII-wiecznej latarni morskiej. Czasem wędruję do końca falochronu wschodniego albo plażą idę na molo. Stamtąd skrajem Parku im. S. Żeromskiego przechodzę do ul. Reymonta, którą wracam w kierunku mariny. Tym razem zajrzałem do chwalonej restauracji 7 Smaków i zjadłem tam przepysznego dorsza (już drugi raz tego dnia!). Po dniu pełnym emocji i przygód udałem się na odpoczynek do znanego z poprzedniej trasy Shuum Boutique Wellness Hotel. Tam się nie tylko nocuje. Tam człowiek się regeneruje.

Po śniadaniu postanowiłem wybrać się na krótką wycieczkę rowerową do pobliskiego Ekoparku Wschodniego. Sieć ścieżek, kładek i pomostów stwarza doskonałe warunki dla cyklistów. Bonusem są morskie panoramy, które podziwiać można z niewielkiego klifu porośniętego buczyną.

Mój plan zakładał, że dojadę tego dnia do Zagrody Śledziowej w Starkowie, więc nie musiałem się zbytnio spieszyć. Po maratonie z dnia poprzedniego mogłem całkowicie delektować się jazdą, spacerami po plaży i posezonową ciszą. Pierwszym przystankiem na mojej trasie były Chłopy. Z nowo wybudowanego molo podziwiać można kutry rybackie stojące na plaży i ciągnące się po horyzont plaże. Nie tak daleko stąd znajduje się moje ukochane Unieście, które odwiedzam od lat przy każdej możliwej okazji. Po skosztowaniu wędzonej ryby ruszyłem dalej w kierunku Darłowa. Polecam przejazd malowniczą drogą nr 203. W samym miasteczku przeszedłem się do latarni morskiej, przy okazji oglądając futurystyczną konstrukcję rozsuwanego mostu.

Z podobnym, lecz dużo większym cudem techniki spotkałem się po chwili w Ustce. Tam, również w okolicy latarni morskiej, zobaczyć można obrotowy most dla pieszych zawieszony nad rzeką Słupią. Kiedy już nacieszyłem oczy zawiłościami tego cudu techniki, promenadą nadmorską przeszedłem do restauracji Dym na wodzie. Tamtejszy dorsz zdeklasował wszystkie inne, które jadłem w życiu do tej pory. Po prostu poezja! Oszołomiony smakiem udałem się na spacer w stronę szachulcowych domów. Ich największe skupisko znalazłem przy ul. Czerwonych Kosynierów. W jej okolicy aromatyczną kawę i coś słodkiego znajdziecie w Cafe Mistral przy ul. Kaszubskiej 9. Dobre wrażenie zrobił na mnie również bulwar portowy prowadzący aż do latarni morskiej. Taki spacer po Ustce dostarczy Wam wrażen i estetycznych, i smakowych. Z pozoru dzień wydawał się mało intensywny, ale i tak zasnąłem w okamgnieniu w przytulnym pokoju wśród starkowskich pól w Zagrodzie Śledziowej.

Od celu dzieliło mnie jeszcze prawie 200 km. Kolejny dzień rozpocząłem od krótkiej wizyty w Poddąbiu i Rowach, a następnie udałem się do Kluk, żeby podziwiać Jezioro Łebsko i Skansen Wsi Słowińskiej. Tym razem nie wybrałem się na wydmy, a prosto do Łeby. Tam przespacerowałem się po plaży z widokiem na urokliwy zameczek i ruszyłem do Latarni Morskiej Stilo. Wokół niej utworzono Rezerwat Przyrody Mierzeja Sarbska. Sosnowy las wygląda tam, jakby rósł na pustyni, bo naniesiony przez wiatr piasek zakrywa leśną ściółkę.

Następnie pojechałem do pobliskiego Pałacu Ciekocinko, gdzie w Luneta & Lorneta Bistro Club po raz kolejny zachwyciłem się smakiem bałtyckiej ryby. Pospacerowałem chwilę po parku i ruszyłem do pobliskich Dębek. Uwielbiam to miasteczko głównie ze względu na niezwykle malownicze, dzikie i nieustannie zmieniające się ujście rzeki Piaśnicy do Bałtyku. Plaża jest tam niezwykle urodziwa, a łodzie rybackie dodają jej niezwykłego klimatu. To idealne miejsce na dłuższy spacer, bo po sezonie nie ma w tej okolicy żywego ducha. To też jeden z ostatnich przystanków z łatwodostępnym piaszczystym wybrzeżem przed wjazdem na Półwysep Helski. Nim tam ruszyłem, udałem się jeszcze na przylądek Rozewie. Panuje tam niepowtarzalna atmosfera, czuć nieokiełznany charakter natury.

Przyszedł czas, żeby z obu stron otoczyć się morzem. Na Helu po sezonie ma się poczucie, że jedzie się na koniec świata. W tygodniu ruch jest znikomy. W końcu ta droga prowadzi donikąd, pokonując ją w całości, minąłem może 3 samochody. Tam, gdzie z okien widać było wodę, jechałem żółwim tempem i po prostu delektowałem się widokami. Dojechałem do miejscowości Hel i starym zwyczajem udałem się jak najbliżej latarni morskiej. Ku mojemu zaskoczeniu nawet długo po wakacjach i przy kiepskiej pogodzie parkingi były tam płatne. Ulicą Kuracyjną przeszedłem na plażę, a następnie wygodnymi kładkami dostałem się do Kopca Kaszubów, który jak się okazało, jest symbolicznym początkiem Polski. Dla mnie był to koniec trasy.

Nim jednak wróciłem do codzienności, wybrałem się na spacer po porcie. Warto go obejrzeć nie tylko ze względu na kutry i statki, ale także dlatego, że czas tego miejsca powoli się kończy. Znikają stare napisy na murach. Port z jednej strony żyje, a z drugiej popada w ruinę. Po obejrzeniu go wyjście na pobliską promenadę spacerową jest niczym kubeł zimnej wody na głowę. Koniecznie trzeba zobaczyć także Muzeum Rybołówstwa i położone tuż obok fokarium.

Jedna przygoda się skończyła, a druga się zaczyna. Kontynuacją tej trasy była podróż po Kaszubach, czyli trasa „Kaszubski klasyk”.

Zielona Góra, Gorzów Wielkopolski i Szczecin to 3 miasta, do których nigdy nie było mi po drodze. Wiele razy przejeżdżałem tuż obok nich, bo mija się je jadąc trasą S3 w drodze nad Bałtyk. Tym razem postanowiłem odkryć nieznane mi jeszcze zakątki zachodniej ściany Polski i przerwać kilka razy jednostajną podróż. Zrobiłem slow road w drodze na slow road, bo moim celem w zasadzie było Świnoujście. Pomyślałem, że osób jadących tą trasą z południa na północ lub w drugą stronę może być więcej i chciałem sprawdzić, czy warto poświęcić czas na kilka przystanków. Krótki rekonesans przerodził się w weekendowy objazd, ale wcale tego nie żałuję!

Zielona Góra zauroczyła mnie w 3 minuty. Drogowskazy doprowadziły mnie bezbłędnie do samego centrum. Tuż obok ratusza uciąłem sobie przemiłą pogawędkę z Niemcami podróżującymi na rowerach, podzielali mój zachwyt miastem. Był on wywołany głównie ciekawą architekturą i słodkim klimatem. Dlaczego słodkim? Dawno nie widziałem takiego zagęszczenia cukierni, kawiarni i piekarni z łakociami. Pierwszy raz po wielu latach skusiłem się na pączka z bitą śmietaną. Chodziłem po mieście i co rusz chwytałem za aparat. Uliczki w centrum są bardzo fotogeniczne. Co konkretnie warto zobaczyć? Ratusza na środku przestronnego rynku nie sposób nie zauważyć. Wychodząc z rynku w kierunku filharmonii, traficie na poewangelicki kościół z XVIII w. Obecnie funkcjonuje w nim rzymskokatolicka parafia pw. Matki Boskiej Częstochowskiej. Na jego tyłach znajdują się pozostałości murów obronnych. Warto przejść ul. Mickiewicza do Konkatedry pw. św. Jadwigi Śląskiej. Stamtąd ul. Kopernika polecam przespacerować się na Plac Pocztowy, po drodze obejrzeć Wieżę Łaziebną (inaczej zwaną Głodową). Dalej ul. Jedności dotrzeć do Placu Słowiańskiego, a następnie ul. Sobieskiego wrócić na rynek. Ja skusiłem się na koniec na zapiekankę. Nie żałowałem tej decyzji, a przy okazji miałem chwilę, żeby popatrzeć na sobotnią codzienność tego urokliwego miasta.

Niespełna godzinę zajęła mi droga do Gorzowa Wielkopolskiego. Tam zatrzymałem samochód przy Dominancie, czyli wieży widokowej na środku ronda. Niestety była nieczynna, ale to miejsce okazało się dobrym punktem wypadowym do centrum. Przeszedłem mostem Staromiejskim przez Wartę i udałem się na rynek. Nie udało mi się dostać do wnętrza stojącej na nim katedry, która z zewnątrz wyglądała imponująco. Samo centrum wyglądało jak jeden wielki plac budowy, ale nawet to nie zamaskwało obecnego w nim pomieszania stylów architektonicznych. W śródmieściu ukryła się niemal cała historia budownictwa i jedyne, czego tam brakowało, to znane ze skansenów chałupy kryte strzechą. Udałem się do Studni Czarownic i z Wełnianego Rynku prowadzącą w dół ul. Pionierów wróciłem nad Wartę. Bulwary nad rzeką zrobiły na mnie najlepsze wrażenie. Widać, że w ostatnim czasie sporo zainwestowano w ten fragment miasta. Gorzów Wielkopolski, podobnie jak Zielona Góra, zaskoczył mnie bardzo pozytywnie. Nie są to oczywiście miasta pokroju Krakowa, Gdańska czy Torunia, ale dzięki temu nie ma w nich tłumu turystów. W trakcie zwiedzania ma się poczucie, że wszyscy dookoła się znają, a taki intruz-turysta z pewnością się zgubił. W Gorzowie 2 osoby wprost zapytały mnie, czy czegoś szukam.

Będąc pod wrażeniem uroków ziemi lubuskiej, porzuciłem pomysł gnania na złamanie karku do Szczecina. Zdecydowałem się udać do Chojny. To wspaniałe poniemieckie miasto, jego zabytki zostały włączone do Europejskiego Szlaku Gotyku Ceglanego. Wszystkie znajdują się przy ogromnym, długim na prawie 580 m rynku. Ewenementem są również zachowane niemal w 50% mury obronne z 2 pięknymi bramami – Świecką i Barnkowską. W centralnej części rynku znajduje się gotycki Kościół Mariacki. Na zobaczenie wszystkiego z bliska trzeba przeznaczyć około 30 minut. Wizyta w Chojnie to raczej krótki przystanek. Mnie jednak zastała tam noc i zatrzymałem się w przydrożnym hotelu, żeby od świtu ruszyć w dalszą podróż. Od Bałtyku dzieliło mnie jeszcze prawie 200 km.

Z Chojny drogą nr 31 udałem się do Gryfina. O odwiedzeniu leżącego nieopodal Krzywego Lasu marzyłem od dawna. Niestety było to dla mnie jedno z największych rozczarowań od dłużego czasu. Po pierwsze nie jest to krzywy las, a jedynie kilkanaście krzywych drzew. Po drugie na zdjęciach zamieszczanych w internecie wygląda on bajkowo, a tak naprawdę znajduje się tuż obok zakładów przemysłowych, parkuje się pod ogromną rurą, a między zaroślami przebijają fragmenty betonowych bloków. Z przerażeniem przypomniałem sobie przeczytaną w sieci historię Azjatek, które przyjechały do Polski ze względu na to miejsce…

Jest ono wyjątkowe, ale nie wyjaśniono nawet, czemu drzewa zawdzięczają swój wygląd. Najbardziej prawdopodobna jest hipoteza, że zostały powyginane w celu późniejszego użycia przy budowie okrętów lub mebli. Ten pomnik przyrody moim zdaniem warto odwiedzić jedynie przy okazji lub po drodze. Na zdjęciach wygląda on zdecydowanie lepiej niż w rzeczywistości. Dojście z parkingu zajmuje ok. 5 minut i jest dobrze oznakowane.

Dojeżdżając do Szczecina, myślałem o przeczytanym na Wikipedii artykule, gdzie ktoś twierdził, że układ urbanistyczny stolicy zachodniego Pomorza porównać można do Paryża. Bardzo chciałem znaleźć potwierdzenie tej tezy, ale po prawie 3 godzinach spaceru nadal nie widziałem żadnej analogii. Udało mi się jednak zobaczyć miasto z zupełnie innej perspektywy. Niedzielny poranek i mroźny wiatr z północy sprawiły, że niemal cały czas spacerowałem zupełnie sam. Zaparkowałem tuż przy rynku. Mieszkańcy spali w najlepsze. Przeszedłem do ul. Kurkowej i dotarłem nią do Kamienicy Loitzów, a następnie schodami przedostałem się do ul. Grodzkiej prowadzącej w kierunku Zamku Książąt Pomorskich. Ul. Kuśnierską zszedłem do Panieńskiej i wszedłem w niesamowity świat sztuki ulicznej pod wiaduktami tuż przy Baszcie Siedmiu Płaszczy, która od lat jest symbolem miasta. Nad moją głową przecinało się kilka ważnych arterii miejskich z Trasą Zamkową na czele. Jest to świetnie wykorzystana przestrzeń miejska, bo niemal każde wolne miejsce zapełnione jest przez graffiti.

Opuściłem świat street artu i doszedłem na słynne Wały Chrobrego. Jest to jedno z najbardziej reprezentacyjnych miejsce w mieście. Długi na prawie 500 m taras widokowy to idealne miejsce na spacer. W okolicach fontanny można zobaczyć pocztówkowy Szczecin – tryskająca woda, Wały Chrobrego i Muzeum Narodowe w tle. Kolejnym punktem na mojej liście był Most Długi. Jego drewniany poprzednik został wybudowany w 1283 r. W 1959 r. powstała potężna konstrukcja, wtedy jako most zwodzony (dziś już zepsawany), po której jeżdżą ciężarówki i tramwaje. Spacerując wzdłuż Odry Zachodniej, podziwiałem również potężny budynek urzędu celnego znajdujący się po drugiej stronie rzeki. Na koniec spaceru zajrzałem do Bazyliki Archikatedralnej św. Jakuba, czyli drugiego najwyższego kościoła w Polsce.

Szczecin opuszczałem z pewnym smutkiem. Miasto dopiero budziło się do życia, a zapach kawy z okolicznych knajpek unosił się po brukowanych uliczkach. Ruszyłem nad morze, a o moje dalsze przygody poznacie, czytając opis trasy Świnoujście – Hel.

Park Mużakowski i Park Krajobrazowy Łuk Mużakowa to dwa konkurujące ze sobą miejsca. Co ciekawe, ten pierwszy został stworzony przez człowieka, a drugi jest pozostałością po działalności potężnego lodowca, choć i tam nie obyło się bez ingerencji człowieka. Oba parki dostarczają jednak wystarczających argumentów, żeby wybrać się w podróż w ten urokliwy zakątek ziemi lubuskiej.

Trasa rozpoczyna się w Łęknicy od zwiedzania Parku Mużakowskiego. Obejrzenie najciekawszych zakamarków zajmie około 3 godzin. Proponuję spacer polską stroną aż do mostu Aniołów. Przejście obok jeziora Dębów i kierowanie się z powrotem doprowadzi was do zamku po mniej więcej po 15 minutach. Stąd można dojść do niemieckiej miejscowości uzdrowiskowej Bad Muskau. Przez most nieopodal zamku łatwo jest wrócić do Polski, wystarczy wspiąć się na wzgórze. Opcjonalnie można wybrać się stąd do pobliskiego parku w Kromlau po niemieckiej stronie, przy czym najlepiej zrobić to wiosną. Do 2020 roku najładniejsza część parku, w której znajduje się most w kształcie łuku, jest w remoncie, ale i tak warto tam zajrzeć (parking płatny w automacie około 2 euro, trzeba mieć bilon). W samej Łęknicy znajduje się spory bazar. Nie jest on już tak znaczący jak jeszcze 20 lat temu, ale spacer pomiędzy gipsowymi krasnalami czy tandetnymi zabawkami może być dość interesujący, jeśli podejdzie się do tego z przymrużeniem oka.

Z Łęknicy dobrze jest wyjechać w kierunku ulicy Leśnej, przejechać drogą nr 12 i zaparkować w wyznaczonym miejscu. Tu rozpoczyna się spacer po ścieżce dydaktycznej Dawna kopalnia Babina, który zajmuje około 3 godzin. Podczas wędrówki można podziwiać bardzo urokliwe stawy z wodą w przeróżnych kolorach, a na dodatek co jakiś czas napotkać niezwykłe formy geologiczne. Na końcu ścieżki znajduje się 24-metrowa wieża widokowa. Na parking wraca się tą samą drogą.

Na zakończenie dnia warto udać się do pobliskiej Gręzawy, gdzie odkryłem cudowne miejsce – Dom pod Sosnami. Wieczorny spacer po lesie będzie najmilszym zwieńczeniem podróży.

Kolejnego dnia celem będzie Łagów. Gręzawę dzieli od niego około 120 km, które pokonuje się, oglądając przepiękne jeziora i lasy. W odróżnieniu poprzedniego dnia należy się tu spodziewać sporej dawki slow drivingu i podziwiania świata z okien samochodu. Drogi w tych rejonach nie są w dobrym stanie, co nie sprzyja szybkiej jeździe.

Z Gręzawy należy przejechać przez środek Parku Krajobrazowego Łuk Mużakowa do miejscowości Nabłoto. Trzeba skręcić w drogę nr 289 i jechać nią do skrętu na drogę nr 286 w kierunku Gubina – stąd prosto aż do szosy nr 32. Następnie polecam skręcić w kierunku Krosna Odrzańskiego i mostu na Odrze. Istnieje inny wariant dojazdu, ale jest uzależniony od promu, który przy niskim stanie wody nie kursuje.

Po przekroczeniu rzeki wjeżdża się na drogę nr 276. Stąd należy kierować się do Sycowic, w których trzeba skręcić w kierunku Podłej Góry i kierować się dalej na Niesulice. O ile do tej pory drogi wydawały się malownicze, na tym odcinku trasa jest zachwycająca – ciągnące się bez końca aleje drzew, małe wioski ze starą zabudową i przepiękne pejzaże dookoła. W końcu dociera się nad jezioro. Warto udać się tu na krótki spacer. Można zaparkować przy wjeździe do wioski i dobrze widoczną drogą przejść w kierunku plaży. Jadąc dalej w kierunku Łagowa, można zajrzeć do Świebodzina. Ja wybrałem drogę przez Lubrzę, gdzie zrobiłem sobie kolejną przerwę na spacer nad jeziorem.

Do Łagowa dotarłem w piękne październikowe popołudnie. Pogoda przyciągnęła wielu turystów w tę wyjątkowo ciepłą niedzielę. Zaparkowałem na dobrze oznakowanym parkingu i udałem się na spacer. Miasteczko jest urocze, położone pomiędzy dwoma jeziorami, które tworzą bajkowy klimat. Zamek, kościół, kamieniczki i Brama Polska – wszystko idealnie współgra ze sobą. Po tak malowniczej trasie można spędzić długie godziny na ławce w parku, przyglądając się wodzie. To bardzo uspokaja. Koniecznie trzeba wejść na wieżę zamkową. Panorama na całą okolicę jest przepiękna!

Trasa kończy się w Łagowie. Jest pełna zakrętów i wąskich dróg biegnących przez gęste lasy, którymi ziemia lubuska zachwyca podróżnych. Wiosna i jesień wydają się najlepszymi porami roku, by odkrywać te strony. Polecam je wszystkim miłośnikom świętego spokoju.

Przelewice otoczone są ze wszystkich stron pięknymi polami, a odwiedzających zaskakują jednym z najciekawszych arboretum w Polsce. To paradoksalne, że pośród pól powstała taka piękna leśna osada. Najlepszym czasem na odwiedziny tego miejsca jest wiosna lub jesień. Można godzinami spacerować po ścieżkach i z każdym krokiem poznawać coraz ciekawsze okazy drzew i krzewów.

Z Przelewic ruszamy do Trzcińska-Zdroju, położonego nad Jeziorem Trzygłowskim. Spacer po miasteczku i nad jeziorem będzie idealną formą relaksu. Nie jest to popularne miejsce, więc nawet w środku sezonu panuje tutaj błogi spokój. Kolejny przystanek na trasie to Moryń. Jest to piękne miasteczko, gdzie zachował się średniowieczny układ urbanistyczny. Tam również polecamy odbyć przechadzkę w okolicach rynku.

Miłośnicy sportów wodnych powinni udać się na pobliską wyspę do ośrodka Szafir, gdzie działa wypożyczalnia sprzętu wodnego i wakepark. Na wzgórzu znajdują się ruiny grodu rycerskiego. Cała okolica jest bardzo spokojna i urokliwa.

Na koniec naszej wyprawy wyjechaliśmy z Morynia i drogą prowadzącą w kierunku Odry przez Cedyński Park Krajobrazowy dotarliśmy do drogi nr 126. Następnie wzdłuż rzeki, przez Siekierki, dojeżdżamy do Cedyni. Warto zwiedzić tam Muzeum Regionalne, w którym ciekawie zaprezentowano historię regionu. Amatorzy wina mogą wybrać się również do położonej niedaleko Winnicy Turnau, a ci, którzy lubią odkrywać niezwykłe miejsca, zachwycą się Krzywym Lasem w okolicach Nowego Czarnowa.